Vrijdag 05/03/2021
Alain Gerlache. Beeld DM
Alain Gerlache.Beeld DM

ColumnAlain Gerlache

De schade is aangericht, met het imago van een maffioos Wallonië, verziekt door politieke en financiële corruptie

Journalist Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit. Hij doet dat afwisselend met oud-journalist Walter Zinzen en oud-journalist en -politicus Siegfried Bracke.

Get Up Wallonia! Dat is de nieuwe campagne van minister-president Elio Di Rupo en de Waalse PS-MR-Ecolo-regering. Een mobiliserende slogan voor een project dat “de toekomst van het gewest en zijn burgers na de pandemie zal voorbereiden”. Mensen met een beetje geheugen – of cynisme – zullen misschien opmerken dat dit niet het eerste reddingsplan voor Wallonië is. Al in 1999 pakten Elio Di Rupo en dezelfde coalitie uit met het Toekomstcontract voor Wallonië. Daarna kwam het Marshallplan, dat in 2005 werd voorgesteld door de socialistische minister-president Jean-Claude Van Cauwenberghe, net voor die wegens de schandalen in Charleroi moest aftreden om plaats te maken voor… Elio Di Rupo. Een pijnlijke vaststelling die toont dat, ondanks niet te verwaarlozen resultaten, een duurzaam Waals herstel allesbehalve evident is. En dan hebben we het nog niet eens over het inlopen van de grote achterstand op Vlaanderen.

Maar deze keer is het dringend. De economische, sociale en budgettaire gevolgen van de gezondheidscrisis zijn rampzalig voor een gewest dat al diep in de problemen zit. Bovendien zal de afbouw van de transfers, geprogrammeerd door de zesde staatshervorming die de toenmalige premier, een zekere Elio Di Rupo, in gang zette, Wallonië steeds minder middelen geven. De afgevaardigd bestuurder van de Union wallonne des entreprises (UWE), Olivier de Wasseige, heeft het enkele maanden geleden onomwonden gezegd: “Wallonië heeft geen joker meer, dit is de laatste kans voor een hervorming”.

Hands Up Wallonia!

De jongste ontwikkelingen in de saga van het Luikse Nethys komen dus op het slechtst mogelijke moment. Er hier een samenvatting van maken, is onbegonnen werk. Na alle verwikkelingen van een reeks schandalen die eind 2016 onder de naam Publifin begon, en hoe het ook zal aflopen voor de hoofdrolspelers die nu door het gerecht aan de tand worden gevoeld, werpt deze nieuwe aflevering een blaam op één van de zeldzame Waalse succesverhalen, dat van een man, François Fornieri, en van een topbedrijf, Mithra. Het gerecht zal zich later uitspreken. Maar de schade is nu al aangericht, met het imago van een maffioos Wallonië, verziekt door politieke en financiële corruptie – zelfs in de ogen van veel Walen!

Laten we eerlijk zijn. Hoewel het woord maffia te pas en te onpas wordt gebruikt, zijn al die schandalen mogelijk geweest dankzij een politiek en financieel systeem dat de grenzen tussen openbaar beleid en privébelang heeft vervaagd. Het begon met de ‘constellatie’ rond André Cools, een complexe constructie van publieke en private investeerders en ondernemingen die in de jaren 1980 in het Luikse werd ontwikkeld door de voormalige voorzitter van de Parti Socialiste en vicepremier, die over een enorm netwerk beschikte. 

Cools, een charismatische leider met authentieke wortels in de arbeidersklasse, was een regionalist geworden vanuit de vaststelling dat Wallonië, zwaar getroffen door de ondergang van de mijnen en de staalindustrie, niet op het Belgische kapitalisme kon rekenen, dat nu op Vlaanderen focuste. Uit overtuiging maar ook uit pragmatisme meende dat de streek van Luik niet gered kon worden zonder de steun van de openbare instellingen en zonder een heilig verbond tussen alle politieke krachten. In die periode bevochten de socialist André Cools, de liberaal Jean Gol en de christendemocraat Jean-Pierre Grafé elkaar genadeloos op het nationale toneel, maar vonden ze snel een verstandhouding als het erop aankwam Luik en zijn regio te verdedigen en te promoten. 

Het systeem dat de gevallen rijzende ster van de Luikse PS, Stéphane Moreau, en zijn bondgenoten op touw zetten, was geïnspireerd door de in 1991 vermoorde André Cools. Maar het heeft hem ook verraden.

Historisch wantrouwen

Om haar project Get Up Wallonia te onderbouwen, wilde de Waalse regering ook weten of de Waalse mentaliteit een troef of een hindernis zou zijn. De krant Le Soir heeft de grote lijnen onthuld van de studie die bij de consultants van PWC werd besteld. Hieruit blijkt dat er behoefte “aan een verzoening tussen Wallonië en het succes, omdat de Waalse geschiedenis een traditie van sociale en arbeidersstrijd kent die ook aan de basis ligt van zijn institutionele persoonlijkheid. De verhouding van de Walen met winst, met succes, is sterk beïnvloed door dat historische wantrouwen tegen de onderneming.” Het herstel “vereist daarom een minder argwanende houding tegenover het succes”. Het hoeft geen betoog dat de laatste stuiptrekkingen van de zaak Publifin-Nethys niet echt zullen helpen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234