Woensdag 27/10/2021

Opinie

De schade door Trumps verkiezing kan generaties lang aanslepen

Donald Trump. Beeld AP
Donald Trump.Beeld AP

Paul Krugman is columnist bij The New York Times.

Wat moeten wij nu doen? Met 'wij' bedoel ik alle mensen op heel het politieke spectrum, van links tot rechts, die Donald Trump als de slechtste presidentskandidaat ooit beschouwden en dachten dat een forse meerderheid van hun medeburgers dat ook zou doen.

Paul Krugman. Beeld Reuters
Paul Krugman.Beeld Reuters

Ik heb het niet over het vinden van een nieuwe politieke strategie. Dat kan later nog - en het is evident dat zowat iedereen op centrum links - ik ook - blind geweest is voor wat de kiezers echt overtuigt. Nee, ik heb het voorlopig over onze persoonlijke houding en gedrag na deze verschrikkelijke schok.

Om te beginnen moeten we onthouden dat verkiezingen bepalen wie de macht krijgt, niet wie de waarheid in pacht heeft. De campagne van Trump was ongeëvenaard oneerlijk. Het feit dat zijn leugens niet politiek werden afgestraft en zelfs bij een groot aantal kiezers aansloegen, maakt ze niet minder vals. Nee, onze binnensteden zijn geen oorlogszones met torenhoge misdaadcijfers. Nee, wij zijn niet het land met de hoogste belastingen ter wereld. Nee, de klimaatverandering is geen door de Chinezen gepromoot bedrog.

Denk dus vooral niet dat de extreemrechtse wereldvisie een grond van waarheid zou kunnen bevatten. Leugens blijven leugens, macht of geen macht.

En als het over intellectuele eerlijkheid gaat, moet iedereen de onaangename waarheid onder ogen zien dat Trump rampzalig zal zijn voor Amerika en de wereld. Ik kan me natuurlijk vergissen. Misschien zal hij als president compleet anders zijn dan als kandidaat. Maar die kans is klein.

Jammer genoeg hebben we het niet over maar vier slechte jaren. De gevolgen van dinsdag zullen tientallen jaren en misschien wel generaties lang aanslepen.

Ik maak mij vooral zorgen over de klimaatverandering. We hadden een cruciaal punt bereikt, met een wereldwijd akkoord over de koolstofuitstoot en een duidelijk beleid om Amerika veel afhankelijker te maken van hernieuwbare energie. Daar komt nu waarschijnlijk niets van terecht en de schade zou onherstelbaar kunnen zijn.

De politieke averij zal eveneens tot ver in de toekomst reiken. Trump zal waarschijnlijk verschrikkelijke mensen in het Hooggerechtshof benoemen. Staten zullen zich gesteund voelen om nog meer kiezers te weren dan ze dit jaar hebben gedaan. In het ergste geval zou segregatie weer overal in Amerika de norm kunnen worden.

Ook de burgervrijheden staan op het spel. We krijgen een man met openlijk autoritaire instincten in het Witte Huis, terwijl het Congres gecontroleerd wordt door een partij die hem geen weerstand durft te bieden. Hoe erg zal het worden? Niemand die het weet.

Op korte termijn? Eerst dacht ik dat Trumponomics bijna meteen een economische crisis zouden uitlokken, maar waarschijnlijk zal dat niet gebeuren. Ik zal er de volgende weken meer over schrijven, maar ik vermoed dat er geen onmiddellijke gevolgen zullen zijn. Trumps beleid zal de mensen die hem hebben verkozen niet helpen. Ze zullen het zelfs veel moeilijker krijgen. Maar dat zal waarschijnlijk geleidelijk aan merkbaar worden. De politieke tegenstanders van het nieuwe regime moeten niet hopen dat ze op korte termijn gelijk zullen krijgen.

Wat moeten wij, bange en bezorgde burgers, nu doen? De politiek de rug toekeren? Het zou een natuurlijke reflex zijn, want de verleiding is groot om te besluiten dat de wereld naar de haaien gaat en we daar niets tegen kunnen doen. Zelf heb ik de Dag Nadien nauwelijks het nieuws gevolgd, mij met persoonlijke dingen beziggehouden, een beetje vakantie genomen in mijn eigen hoofd.

Maar dat is geen manier van leven voor burgers van een democratie - en ik hoop dat we dat nog altijd zijn. Ik zeg niet dat we ons allemaal moeten aanbieden om op de barricades te sneuvelen. Zo ver zal het niet komen, hoop ik. Maar hoe kunnen we ons zelfrespect bewaren als we niet bereid zijn om op te komen voor de waarheid en voor de fundamentele waarden van ons land?

Zal dat succes hebben? Er zijn geen garanties. Zelfs ongelovige Amerikanen zien zich graag als burgers van een land dat door een soort voorzienigheid wordt gestuurd, dat fouten maakt maar altijd weer op het goede pad komt. Een land waar de rechtvaardigheid uiteindelijk altijd wint.

Dat is echter niet noodzakelijk waar. Misschien zijn de historische instrumenten voor verandering - woorden die mensen anders doen denken, politiek activisme dat het machtsevenwicht verandert - niet langer effectief. Misschien is Amerika niet zo bijzonder, een republiek die haar tijd gehad heeft en langzaam in een corrupt land verandert, bestuurt door sterke mannen.

Maar ik weiger de onvermijdelijkheid daarvan te aanvaarden. Het zou een voorspelling zijn die zichzelf vervult. De weg terug naar wat Amerika zou moeten zijn, zal langer zijn en zwaarder dan we verwacht hadden. We zullen het misschien niet halen, maar we moeten het proberen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234