Zondag 19/01/2020

Column

De regeringen bezorgen ons liever grijs haar met hun identitaire symboolpolitiek, dan antwoorden te geven op de vergrijzing

Yasmien Naciri is marketeer, student aan de UAntwerpen en voorzitter van de onafhankelijke hulporganisatie Amana. Haar wisselcolumn met Matthias Somers verschijnt wekelijks.

De vergrijzing: het fenomeen neemt langzaam maar zeker uitbreiding in onze samenleving. Ook anno 2017 tikt de klok genadeloos verder. Het aantal bejaarden neemt toe, terwijl het geboortecijfer blijft dalen. Mantelzorgers worden straks belangrijker dan onthaalmoeders. Maar in ons systeem is dat verre van zo. 

Om die reden schieten sociale experimenten als paddestoelen uit de grond. Zo zie ik op sociale media regelmatig hartverwarmende video’s voorbijschuiven, waarin bejaarden bijvoorbeeld in contact komen met kleuters – ukken die op regelmatige basis deelnemen aan allerlei activiteiten in het bejaardentehuis. Dat levert niet alleen buitengewoon mooie taferelen op, het geeft ook te denken over ons samenleven (in plaats van naast-elkaar-leven). 

In Japan, het meest vergrijsde land ter wereld, gaat men al een stapje verder. Daar wordt er geëxperimenteerd met initiatieven die op dagelijkse basis de sociale interactie tussen ouderen en kinderen bevorderen. Intergenerationele leercentra krijgen vorm en verankeren de vele projecten in structuren waarin de samenleving een tweede kan functioneren. Het zijn stuk voor stuk duurzame projecten die een tegenwicht moeten bieden voor de verschillende factoren waar bejaarden regelmatig mee te kampen krijgen.

Verdubbeling 80-plussers

Eenzaamheid en sociale isolatie zijn zulke factoren. Uit een studie van de Koning Boudewijnstichting blijkt dat maar liefst 40 procent van de 65-plussers (niet noodzakelijk in een tehuis) zich eenzaam voelt. Los van de mogelijke oorzaken die tot eenzaamheid kunnen leiden, spelen sociale contacten een belangrijke rol in het bestrijden van deze symptomen, die geluk in de weg staan.

Uit een ander onderzoek dat uitgevoerd werd door de KU Leuven blijkt dat de woningen en buurten in Vlaanderen niet zijn aangepast aan de vergrijzing. Als we weten dat binnen twintig jaar het aantal 80-plussers zal verdubbelen, dan zou er een belletje mogen rinkelen.

Laten we de situatie ernstig nemen.

Voor veel ouderen zijn sociale contacten niet meer vanzelfsprekend, waardoor ze uit de boot lijken te vallen. Ze eindigen in een soort vergeetput waar ze zichzelf staande proberen te houden, maar waar niet meer naar wordt omgekeken.

Zoals zo vaak het geval is, lijkt het erop dat we ook in dit heikele dossier nog geen beleidsmatige oplossing hebben ontwikkeld. Het is bijvoorbeeld pas sinds deze legislatuur dat er een mantelzorgbeleid die naam waardig bestaat. Verschillende Vlaamse verenigingen zagen dat in en proberen op eigen kracht jongeren en zelfs oorlogsvluchtelingen te betrekken bij intergenerationele activiteiten. Prachtige initiatieven die niet alleen de integratie bevorderen, maar bovenal de angst voor het onbekende beteugelen.

Grijze haren

Helaas zijn ook deze initiatieven onvoldoende om alle noden te lenigen. De impact van projectmatige oplossingen die geen beleidsmatige verankering tot doel hebben blijft uiteindelijk beperkt. 

Het blijft me daarom verbazen dat we – ondanks de hoge vergrijzingscijfers – in Vlaanderen achterop blijven hinken. Kennelijk bezorgen de regeringen ons liever grijs haar met hun identitaire symboolpolitiek, dan structurele antwoorden te geven op de vergrijzing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234