Zaterdag 16/01/2021
Mark CoenenBeeld DM

ColumnMark Coenen

De politiek is bang dat we fictie verwarren met feiten. Wie is er begonnen?

Mark Coenen is columnist.

De jaren des onderscheids zijn gekoppeld aan een soort van volwassenheid die begint wanneer men in staat is om goed en kwaad te onderscheiden, alsook het verschil tussen waarheid en fantasie. Het is blijkbaar zover dat het merendeel van de mensen die toestand in zijn aardse leven nooit zal bereiken.

Het verschil tussen wat er gebeurd is en wat er erover verteld wordt, is ook door de geoefende kijker niet meer waarneembaar. We worden beduveld waar we bijstaan. Fictie of realiteit: wie zal het zeggen? Wie kunnen we nog geloven behalve onszelf?

Een van de voorlopers van De zevende dag heette Iedereen zijn waarheid en dat was een veel betere omschrijving van een programma waar elke zondag iedereen zijn gram mocht komen halen. En dan hebben we er sinds Twitter nog een extra Fabeltjeskrant bij.

Wat wij nieuws noemen is slechts één, en dan nog maar gedeeltelijke, versie van de actualiteit, waarbij noch volledigheid noch objectiviteit worden nagestreefd. Objectiviteit is een verzameling van vele subjectiviteiten die elkaar vervolledigen. Objectiviteit kost tijd. Dat horen wij niet graag. Wij geloven liever alleen onze eigen versie. Tot daaraan toe.

Maar objectiviteit speelt geen rol voor scenarioschrijvers. The Crown op Netflix is gebaseerd op het leven van de familie Windsor uit Engeland. Vorige week sprak de Britse minister van Cultuur zijn bezorgdheid uit over het waarheidsgehalte ervan. “Ik ben bang dat een generatie die bepaalde gebeurtenissen niet heeft meegemaakt, fictie zal verwarren met feiten.” “Goede man, gelooft u dat zelf wel?” wil ik luidkeels schreeuwen maar mijn stem draagt niet tot over het kanaal.

Die serie is gebaseerd op personages die nog leven of geleefd hebben, maar is fictief. De gebeurtenissen uit hun leven zijn bijgekleurd en spannender gemaakt. De vrees leeft dat de modale Brit het verschil niet meer ziet. Van wieg tot graf moeten mensen bij hun handje en de zapper genomen worden, want ze zijn te stom om te zien dat een samengebalde, geacteerde, op muziek gezette versie niet accuraat is of de hele waarheid vertelt. Men verwacht aan het begin van de eerste aflevering niet alleen een mededeling dat er blote borsten in te zien zijn maar dat het hier fictie betreft.

De politiek is bang dat we fictie verwarren met feiten. De vraag mag worden gesteld: wie is er begonnen? Ongeveer elk bericht van Trump op Twitter moet geannoteerd en gesignaleerd worden omdat er onwaarheden en grove leugens in staan. Er is soms meer slechte fictie in de Wetstraat dan op Eén. Villa Politica is bijwijlen amateurtheater .

Vanaf nu beginnen we de interviews in de krant dan ook als volgt: “Wat de minister-president hier poneert kan verwarrend zijn. Wij zijn bezorgd over het waarheidsgehalte. Hij verwart fictie met feiten.”

Het zal lang duren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234