Zondag 19/05/2019

Opinie

Dé pedofiel is (helaas ook) jouw broer, nonkel of geliefde

Nadia Dala. Beeld rv

Nadia Dala is schrijfster, senior lecturer aan de Thomas More-hogeschool en journaliste.

Tuurlijk dat we iets vermoedden. Michael Jackson schreeuwde al jaren van de daken dat ie graag met jonge jongens sliep. Het was geen geheim. Sterker nog, we dekten zijn bizarre bedgewoontes toe met de mantel der liefde. Want het ging om Michael Jackson, de excentrieke ster die zelf geen kindertijd had gekend. De King of Pop was ook een stukje van ons. Zijn poster hing in onze slaapkamers. Op zijn vrolijke deuntjes hebben we allemaal gedanst. De wake-upcall kwam er pas na Leaving Neverland, de HBO-documentaire waarin twee jongemannen getuigen over het jarenlange misbruik door Michael Jackson. Na de vier uur durende uitzending gutste er plots een lava van verontwaardiging en afkeer over de strapatsen van de Amerikaanse zanger langs alle mogelijke mediakanalen.

Maar meteen verscheen ook een eerste rookgordijn. Een verdedigingsschild werd opgetrokken tegen ons knagende, collectieve schuldgevoel: we hadden al die jaren gezwegen omdat Michael Jackson geen gewone sterveling was, verschoonden we onszelf. De man schitterde als een megaster, als een onaantastbare semigod. Daarom bleven we hem aanbidden.

Maar daar zit net de angel. Want de doorsnee pedofiel is geen bizarre freak met glittersokken. De kans is (helaas) groot dat jij en ik zo’n pedofiel kennen. Let wel, ik doel in dit stuk enkel op ‘kindervrienden’ die hun zieke fantasieën in daden omzetten. Het is misschien wel onze nonkel, jullie broer, onze neef, hun echtgenoot of lief. Pedofielen bewegen zich met andere woorden gewoon onder ons. En dat is een vreselijk ongemakkelijk besef. Maar zolang we die waarheid niet onder ogen durven te zien, blijven de slachtoffers van pedofielen zich schor roepen in de storm. 

Ikzelf was machteloos toen mijn leraar op internaat herhaaldelijk in mijn kinderbroekje kroop en mij penetreerde met zijn vingers. Wanneer ik als prille veertiger eindelijk contact durfde leggen met zijn inmiddels hoogbejaarde oud-collega’s, stond het ongeloof gebeiteld op hun voorhoofd. Mijn pedofiele dader aanklagen ging niet. Want de vreselijke man was dood. En dus blijf ik (en andere slachtoffers van de ‘kindervriend’) opgezadeld met een ontembare woede die geen uitweg meer vindt.

Hoe vaak pedofilie voorkomt, is heel moeilijk te zeggen. Het lijkt in ieder geval vaker bij mannen voor te komen. Cijfers van bij onze noorderburen, meer bepaald van het Nederlandse bureau voor de statistiek, lopen uiteen van 1 procent (gebaseerd op percentages veroordeelde pedoseksuelen) tot meer dan 4 procent van de mannelijke populatie in de laatste anonieme onderzoeken.

Laat Leaving Neverland ons eindelijk wakker schudden voor de pedofielen onder ons. Als deze controversiële documentaire ervoor zorgt dat we niet langer bang zijn om met de vuist op tafel te slaan bij het minste subtiele grensoverschrijdende gedrag van een volwassene tegenover een weerloos kind, dan komt er iets goeds uit voort. Wanneer de aai van onze nonkel bij het neefje op zijn schoot je niet lekker zit: laat het horen. Zeg iets. Want als je niets doet, dan ben je medeverantwoordelijk. Een kind heeft niet de juiste woorden om zich te verdedigen. Ik kan het weten. 

Het is ook hoog tijd voor een open gesprek over onze collectieve verantwoordelijkheden. Want zolang pedofilie een taboe-onderwerp blijft, waarvan we liever wegkijken omdat het zo gênant en moeilijk is, zolang we blijven weigeren te geloven dat de pedofiel gewoon deel uitmaakt van uw en mijn leven, kunnen we niet verder.

Dan is de kans groot dat we dit lastige maatschappelijke fenomeen weer onder de mat vegen. Laten we niet meer wachten op de volgende documentaire over een bizarre Hollywood-‘kindervriend’.

Healing

Blijft de vraag of het mogelijk is om een overleden pedofiel op een of andere wijze toch strafrechtelijk aan te duiden. Ik snap wel dat je een dode niet kan dagvaarden, dat de spelregels van de verdediging er zijn om een goede reden. Maar kind-slachtoffers van overleden pedofielen hebben er nood aan om gehoord en erkend te worden. Wij willen geen financiële schadevergoeding of een documentaire of lucratieve boekendeal. Zo’n vorm van reparatie neemt de pijn niet weg. De echte healing van de stinkende wonde bij het volwassen geworden kind zit hem in de opengetrokken ogen en oren van de gemeenschap. Een maatschappij die het volgende zegt: ‘Wij hebben u gehoord, wij zien de dader die jij aanduidt.’

Meer niet. Het allerbelangrijkste signaal voor een achtergelaten, besmeurd kind zit hem dus in een collectief mea culpa. Daarom moeten we nadenken over hoe onze publieke instellingen de roepende slachtoffers weer kunnen omarmen. Misschien dat de razernij tussen onze oren dan eindelijk kan gaan liggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.