Donderdag 17/06/2021

OpinieRik Torfs & Pieter Marechal

De opgang van politieke extremen tegengaan kan enkel door samenwerking vanuit het midden

Rik Torfs en Pieter Marechal. Begin februari publiceerden zij een boek, 'Over morgen', dat onder meer pleit voor een middenplein waar een oprecht gesprek mogelijk moet zijn. Beeld An Clapdorp
Rik Torfs en Pieter Marechal. Begin februari publiceerden zij een boek, 'Over morgen', dat onder meer pleit voor een middenplein waar een oprecht gesprek mogelijk moet zijn.Beeld An Clapdorp

Rik Torfs (1956) is hoogleraar aan de KU Leuven. Hij was rector van de Leuvense Universiteit (2013-2017) en christendemocratisch senator (2010-2013). Pieter Marechal (1982) is docent aan de Economische Hogeschool Tilburg en schepen in Brugge. Hij was tussen 2009 en 2012 nationaal jongerenvoorzitter CD&V.

Een implosie van de traditionele partijen lijkt onvermijdelijk zolang zij hun winst zoeken bij andere partijen die zich eveneens in het brede midden bevinden. Politici en maatschappelijke stemmen mogen het midden niet langer zien als een speelveld om elkaar te bekampen met als enige gevolg dat de extremen blijven groeien in de peilingen. Het dynamische en durvende midden heeft ook morgen een politieke toekomst voor welmenende democraten, maar enkel als samenwerking het credo wordt.

Door de sensationele, vluchtige thema’s die de sociale en traditionele media beheersen en de steekvlampolitiek die daar vaak het gevolg van is, ontstaat de indruk dat de huidige machthebbers de problemen niet kunnen of willen aanpakken. Dan is het logisch dat de burger vervolgens wil kiezen voor andere en betere leiders en denkt die enkel bij de extreme partijen te kunnen vinden. Wie daaraan wil verhelpen moet het politieke debat weer laten gaan over de onderwerpen waarover we het met zovelen eens zijn dat ze er echt toe doen.

Er liggen genoeg opportuniteiten om te vertrekken vanuit datgene wat allen in het midden bindt om daarnaast elkaar de ruimte te laten om op specifieke gebieden eigen accenten te leggen.

Basis

Een klimaatbeleid uittekenen dat echte gedragenheid vindt bij de burgers, wat kan wanneer ze niet het gevoel krijgen dat ze de essentie van hun manier van leven op moeten geven. Wijzigingen aan onze welvaartsstaat doorvoeren waardoor we onze sociale zekerheid niet ten onder zien gaan, maar die enkel aanvaard zullen worden wanneer we mensen laten zien dat er een algemeen belang bestaat waarmee hun eigen individueel belang kan samenvallen. Het zijn twee voorbeelden van grote uitdagingen waarbij een verzameld midden samen naar buiten kan treden met oplossingen die allen delen, maar daarnaast de ruimte laten aan elkaar om met de aanpak voor specifieke verzuchtingen een bepaalde achterban tegemoet te komen.

En een basis daarvoor is er. Begin februari publiceerden wij een boek, Over morgen, dat onder meer pleit voor een middenplein waar een oprecht gesprek mogelijk moet zijn. Toegangskaartjes horen daar niet bij. Iedereen moet de kans krijgen in alle openheid het gesprek aan te gaan en aldus zijn of haar meningen te verkondigen. Om de daad bij het woord te voegen begonnen we een podcast. Met onder meer gasten van Jean-Marie Dedecker (LDD) en Theo Francken (N-VA) via Yves Leterme (CD&V) en Petra De Sutter (Groen) tot Jinnih Beels (Vooruit) en Tom De Meester (PVDA) en wie zich daar min of meer tussen bevindt op een rechts-links-as. De twaalf gasten waren uiteraard geen complete weerspiegeling van het huidige politieke landschap. Ze spraken ook uit eigen naam en niet namens een partij. Ook niet-politici als Dyab Abou Jahjah, Geert Noels en Isolde Van den Eynde waren onze gast. Maar ook vele gesprekken die we naast de podcast voerden, gaven ons het beeld dat een midden gebaseerd op inhoudelijke gedragenheid vandaag veel ruimer steun vindt dan we zelf aanvankelijk vermoedden.

Rijnlandmodel

Zijn die stemmen het over alles eens? Nee, uiteraard niet. Maar de impliciete overeenstemming over bepalende onderwerpen blijkt veel breder dan sommigen vandaag denken. Zo wordt het Rijnlandmodel, op één gesprekspartner na, door niemand in vraag gesteld. Iedereen ziet in dat wijzigingen nodig zijn om de essentie in stand te houden omdat niemand het wil inruilen voor een communistisch of meer Amerikaans kapitalistisch alternatief. Die noodzakelijke en vaak ingrijpende aanpassingen – we moeten weer naar echte, noodzakelijke solidariteit en de bureaucratisering moet worden teruggeschroefd – krijgen als politiek thema echter onvoldoende aandacht, ondanks het brede besef van de noodzaak ervan.

Om te zorgen dat we het daarover kunnen hebben, ook in de door meer mensen bekeken, gelezen en beluisterde media dan ons podcastje, moeten zij die de toekomst van ons maatschappijmodel belangrijker vinden dan het zoveelste steekvlammetje van de dag eindelijk de handen in elkaar slaan. Enkel op die manier kan het midden opnieuw bepalend worden. Wie durven als eersten vernieuwing te brengen waar mensen een verfrissend alternatief in zien voor de extremen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234