Zaterdag 15/08/2020

OpinieSven Biscop

De onthullingen doen me pijn: dit is niet het leger dat ik ken

Militairen in actie tijdens een oefening in Marche-les-Dames. Beeld Photo News

Sven Biscop is professor aan de Universiteit Gent & het Egmont Instituut.

In elk leerjaar, in elke school is er een jongen met een bril, die dikke boeken leest en die niet van sporten houdt, maar ook niet van de machocultuur die daar al te vaak rond hangt. Als er teams voor het voetballen moeten worden gevormd, wordt hij uiteraard als laatste gekozen. Gedurende mijn hele schoolcarrière heb ik die rol (met verve?) vervuld. Toen kwam echter het moment dichterbij waarop ik mijn legerdienst zou moeten doen: een dilemma! 

Ik was toen al enorm geïnteresseerd in krijgsgeschiedenis en in alles wat het leger aanging. Maar tegelijk vreesde ik een machocultuur in het kwadraat, waarin ik nooit zou kunnen gedijen. Gelukkig loste het probleem zichzelf op: toen ik 17 was, werd de dienstplicht geschorst.

De ironie wil dat ik sindsdien een zeer nauwe relatie met de krijgsmacht heb opgebouwd: niet alleen schrijf ik erover, ik geef ook regelmatig les aan de Koninklijke Militaire School en heb vaak informeel contact met de defensiestaf. Daar ontmoet ik vooral officieren, maar dankzij bezoeken aan verschillende eenheden heb ik ook de kans om af en toe met de soldaten te spreken. Telkens weer ontmoet ik intelligente, professionele en gemotiveerde mannen en vrouwen.

De onthullingen over mishandelingen in de krant van gisteren doen me dan ook pijn. Dit is niet het leger dat ik ken. Dit is ook niet het leger dat we nodig hebben. De soldaat van de 21ste eeuw kan omgaan met hoogtechnologische uitrusting, kan autonoom handelen, respecteert anderen en weet zichzelf gerespecteerd. Degenen die zich schuldig maken aan mishandeling denken wellicht dat ze zo ‘betere’ soldaten maken. Maar het omgekeerde is waar: ze vernietigen het zelfvertrouwen en ze ondermijnen de organisatie. Wie wil het leger vervoegen als hij/zij zulke wantoestanden moet vrezen?

Dat het om enkelingen gaat, lijkt me duidelijk. Dat er niettemin streng moet ingegrepen worden, evenzeer. Voor wie opzettelijk een medesoldaat verwondt, kan er in het Belgisch leger geen plaats zijn. Punt. Dit is een taak voor het leger zelf: elke leidinggevende, op elk niveau, moet een cultuur van wederzijds respect creëren. Voor de nieuwe Chef Defensie, admiraal Michel Hofman, is dit geen prettige start. Maar tegelijk ben ik optimistisch: het aantreden van opnieuw een bijzonder bekwame Chef Defensie is ook een goeie gelegenheid om meteen komaf te maken met praktijken die niet door de beugel kunnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234