Zaterdag 17/08/2019

Opinie Jos Geysels

De nota-De Wever is de start voor een koude samenleving

Jos Geysels. Beeld Eric de Mildt

Jos Geysels is voorzitter van de armoedebestrijdingsorganisatie Decenniumdoelen.

Een warme samenleving, dat is een van de kernwoorden van de startnota voor een nieuwe Vlaamse regering. Volgens de opsteller is Vlaanderen een warme thuis en niet enkel een administratief loket. Wie evenwel kijkt wat er allemaal achter dat loket wordt klaargestoomd, kan niet anders dan vaststellen dat deze startnota blijkbaar niets begrepen heeft van de omvang van de armoede en achterstelling in Vlaanderen en van de urgentie om de trieste armoedecijfers te laten dalen. Dat is zowel onbegrijpelijk als onrustwekkend.

Tijdens de kiescampagne werd nochtans duidelijk dat armoede een sociaal-maatschappelijke kwestie van de eerste orde is. Want achter de armoedecijfers zagen we beelden van werkende eenoudergezinnen die nauwelijks de eindjes aan elkaar kunnen knopen, van mensen met een migratieachtergrond die omwille van discriminatie en negatieve selectie niet aan de bak komen, van kortgeschoolden voor wie er geen waardig werk is, van huurders die door de hoge huren en hoge energielasten in de armoede worden gedreven, van werklozen die na zes maanden al op een minimum moeten leven. Deze beelden komen samen in stijgende kinderarmoede en in groeiende rijen voor de voedselbanken.

Een dakloze in Brussel. Beeld Photo News

Langere wachttijden

In schril contrast met deze werkelijkheid krijgen we nu maatregelen die mensen verder zullen wegduwen uit de samenleving, stigmatiseren als de meest behoeftigen en hen wegcijferen uit de statistieken. Deze zogenaamde warme samenleving geeft weinig kansen voor wie weinig heeft, maar eist veel van hen. Langere wachttijden voor sociale bescherming, voor kinderbijslag, voor een sociale woning, voor inburgering. Er zullen meer mensen voor het loket staan zonder veel perspectief op een betere toekomst.

Het afschaffen van de woonbonus was de uitgelezen kans om de sociale woningbouw in een versnelling hoger te zetten en de vele huurders te ondersteunen die een groot deel van hun bescheiden inkomen moeten besteden aan een woning op de private huurmarkt.

Er is sprake van een evaluatie van het kinderbijslagsysteem, maar nergens wordt aangeduid hoe dat nog effectiever kan ingezet worden om de kinderarmoede te laten dalen. Blijkbaar is men vergeten dat mits een heroriëntering van het huidige budget, door de sociale toeslagen te verhogen, echt kan worden ingezet op een significante daling van deze kinderarmoede. Een hoger bedrag voor elk kwetsbaar gezin is mogelijk, en dit binnen het bestaande budget.

Vooruitgang in het onderwijs dreigt achteruitgang te worden: de maximale vrijheid van schoolkeuze zal leiden tot uitsluiting en grote ongelijkheden. Extra ondersteuning van arme jongeren staat niet in de nota.

De warme samenleving is er niet voor mensen met een migratiegeschiedenis. Assimileren, jezelf uitvegen, komt in de plaats van een consequente strijd tegen racisme en discriminatie. Wie zich niet zelf wegveegt, wordt weggeduwd. Op welke manier dit zal bijdragen tot een inclusieve samenleving is een raadsel.

Nieuwe indicator

In de aanloop van de verkiezingen vroegen armoedeorganisaties en sociale bewegingen een actieplan armoede- en ongelijkheidsbestrijding dat gedragen wordt door het hele parlement en waar elke minister mee verantwoordelijk voor is; een gebudgetteerd actieplan met duidelijke meetbare doelstellingen. Van dit alles vinden we niets of weinig terug. Wat we wel krijgen, is een nieuwe armoede-indicator om “de feitelijke armoede correct in kaart te kunnen brengen”. Alsof de armoedecijfers niet duidelijk genoeg zijn. Of wil men de cijfers aanpassen in plaats van de reële armoede aan te pakken en nieuwe statistieken maken in plaats van een nieuw beleid te ontwikkelen?

De startnota is geen trendbreuk met het armoedig beleid van de laatste tien jaar. Het is nog erger en schrijnender voor de honderdduizenden mensen in armoede en voor één op de drie Vlaamse bewoners die niet of amper het einde van de maand halen. Zij krijgen wel een verwijzing naar een glorierijk verleden, maar geen enkel perspectief voor een betere toekomst. Zij worden wel degelijk in de steek gelaten, ze worden zelfs uitgestoten.

De startnota is hard en koud. Ze gebruikt warme woorden als ‘newspeak’ voor uitsluiting. Als deze nota de voorafspiegeling is van een toekomstig Vlaams regeerakkoord, dan zal wie arm is, al wie anders is, zweten onder dit koufront.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden