Zaterdag 30/05/2020

Opinie

De N-VA-campagne tegen rechters? Domheid, leugens en volksverlakkerij

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken.Beeld BELGA

Fernand Keuleneer is advocaat.

In 1995 mocht ik tijdens de openingszitting van de Balie Brussel de rede houden. Als titel koos ik 'Inflatie van rechten, ontwaarding van het Recht'. Ik besprak de juridisering van de politiek en de politisering van het recht, en voorspelde een jammerlijke evolutie van rechtsstaat naar rechtersstaat naar machtsstaat. In de jaren erna kwam ik nog vaak op dat thema terug, en hekelde de creatie van steeds nieuwe, vaag geformuleerde en zich tot elke interpretatie lenende 'mensenrechten', die bovendien aan de top van de hiërarchie van rechtsnormen komen, met voorrang op wetgeving.

Fernand Keuleneer.Beeld foto: Jef Boes @ Intitials LA - assistent: Lisa Goethals

Misschien denkt u nu dat de N-VA-campagne tegen rechters mij daarom gelukkig stemt. Wel, niets is minder waar. Ik hou nu eenmaal niet van tentoongespreide domheid, en nog minder van ordinaire leugens en volksverlakkerij.

Als ik het allemaal goed begrijp, neemt men het de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RVV) kwalijk dat ze besliste dat de Staat een visum voor drie maanden moest toekennen aan een Syrisch gezin uit Aleppo dat hier ten laste zou genomen worden door een Belgische familie. Dat arrest kwam er nadat de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) twee eerdere arresten van de RVV in dezelfde zaak aan zijn laars gelapt had. Toen werd niet de toekenning van een visum bevolen, maar werd de DVZ opgedragen te motiveren waarom de weigering van een visum niet in strijd was met de verplichtingen opgelegd door artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). 

DVZ negeerde dit straal, en herhaalde tot driemaal toe identiek dezelfde motivering - dat artikel 3 niet toepasselijk was. Nochtans had de Raad van State, in zijn hoedanigheid van administratief cassatierechter, al op 22 mei 2013 geoordeeld dat artikel 3 een universele draagwijdte heeft en wel degelijk toepassing vindt. 

In haar derde arrest, waarover het nu gaat, oordeelde de RVV dan ook dat er geen andere mogelijkheid overbleef dan de toekenning van een visum te bevelen. De RVV maakte daarbij gebruik van een bestaand artikel in de vreemdelingenwet, dat het uitdrukkelijk mogelijk maakt alle noodzakelijke maatregelen te nemen, met inbegrip dus van een bevel tot afleveren van een visum, om de belangen van de in het gelijk gestelden te vrijwaren.

Niet schorsend

Het Hof van Cassatie bevestigde ondertussen dat bij weigering van de Belgische Staat om aan een arrest van de RVV uitvoering te geven, de belanghebbenden zich vervolgens tot de gewone rechtbanken kunnen wenden om de aflevering van een visum te horen bevelen. Dat is wat in deze zaak eveneens gebeurde, en waarbij een dwangsom werd opgelegd.

Uiteraard kan de staatssecretaris cassatieberoep instellen bij de Raad van State tegen een arrest van RVV, en cassatieberoep bij het Hof van Cassatie tegen een arrest van het Hof van Beroep, in zoverre er cassatiegronden zijn. Maar een dergelijk cassatieberoep is niet schorsend, en ondertussen moeten de bindende en uitvoerbare arresten worden uitgevoerd. Zo eenvoudig is dat.

Wat niet kan, is een bindend en uitvoerbaar arrest zomaar naast je neerleggen. Artikel 254 van het Strafwetboek bestraft het aanwenden van de openbare macht tegen de uitvoering van rechterlijke beschikkingen met gevangenisstraf. We mogen verwachten dat ook deze wet strikt wordt toegepast.

Wat zijn dus de vaststellingen uit dit verhaal ?

1. De DVZ, onder voogdij van de staatssecretaris, vond het tot driemaal toe niet nodig te doen wat de bevoegde instantie (RVV) aanmaande te doen.

2.Toen de Raad van State in 2013 het toepassingsgebied van artikel 3 universaliseerde, was de verontwaardigde kudde van vandaag blijkbaar in slaap. Elk bekwaam bestuurder - of advocaat - weet dat je met dergelijke cassatierechtspraak rekening houdt, en dat je beslissingen in functie daarvan motiveert. De DVZ, onder voogdij van de staatssecretaris, vond dit blijkbaar helemaal niet nodig.

3.Elke verwijzing naar rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg ontbreekt in de argumentatie van de DVZ voor de RVV. Nochtans zijn daarin argumenten te vinden, hoewel niet zwart-wit gelet op de Belgische deelname aan de militaire operaties in Syrië, tegen een al te extensieve uitbreiding van het toepassingsgebied van artikel 3.

Trofee van de luidste toeter

Het is dan ook gemakkelijk, en volledig onterecht, om in dit dossier met stenen naar rechters en rechterlijke instanties te gooien, en te doen alsof de fout bij hen ligt. De rechters hebben gehandeld in overeenstemming met geldende wetgeving en cassatierechtspraak, en de diensten van de staatssecretaris hebben in verband hiermee geen enkel tegenargument aangebracht. Het is tamelijk uniek om in een publiciteitscampagne uit te pakken met de eigen domme fouten. Maar het is waar, je kan het publiek veel doen slikken. Tot op een bepaald punt.

Ben ik dan gelukkig met de cassatierechtspraak die het toepassingsgebied van artikel 3 uitbreidt tot de hele wereld ? Helemaal niet. Ik denk dat die rechtspraak drastisch moet bijgestuurd worden. Maar dat doe je via de geëigende wegen en procedures van het systeem. En niet via getater, getoeter en gekwaak.

Overigens is het mij nog altijd een raadsel waarom de betrokken Syrische familie niet gewoon een visum en een verblijfsvergunning kon krijgen, buiten elk asiel en statuut van vluchteling om. Dat had de kwestie zeer eenvoudig kunnen regelen, zonder het risico van een al te liberale aberratie van het vluchtelingen- en asielrecht.

En ten slotte begrijp ik niet waarom de N-VA-leden van het Europees Parlement in oktober een resolutie goedkeurden die staatsgefinancierde juridische bijstand eist voor "individuen of verenigingen die procedures voeren in verband met schendingen van democratie, de rechtsstaat of de grondrechten". Deze zaak lijkt daarin perfect te passen. De kandidaten voor de 'trofee van de luidste toeter' zijn talrijk. Gelieve even niet te letten op de inhoud. Waarvoor dank.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234