Zaterdag 19/10/2019

Opinie

De MR staat op springen

Olivier Mouton Beeld RV

Olivier Mouton is politiek journalist bij Le Vif/ L’Express en auteur van Charles Michel, portret van een jeune premier. Hij schreef deze bijdrage op uitnodiging van De Morgen.

In 2014 wist Charles Michel dat hij een enorm risico nam door met de N-VA in zee te gaan. Als enige Franstalige regeringspartij stond de MR vreselijk alleen binnen haar taalgroep. Maar ze hoopte munt te slaan uit een centrumrechts beleid dat volledig met haar programma overeenstemde, zowel op het sociaal-economische vlak als op dat van de veiligheid. En ze ging er prat op dat ze de Vlaams-nationalisten ertoe had bewogen het communautaire vraagstuk in de koelkast te laten. Vier jaar later dreigt het avontuur faliekant uit te komen voor Charles Michel. De aankondiging dat Alain Destexhe een nieuwe partij gaat stichten, onthult namelijk een veel groter malaise.

Wat is er aan de hand in de MR? De partij vertoont barsten als gevolg van centrifugale krachten die voortkomen uit de incidenten tijdens deze ongebruikelijke legislatuur, de perverse effecten van de wapenstilstand tussen de clans van Michel en Reynders, een door de klimaatmarsen gedomineerde opinie en de goede resultaten van de groenen in de peilingen. De partij staat aan alle kanten onder druk. De explosie dreigt.

Slikken

Eerst begon het op links fout te gaan. Tijdens de hele legislatuur hadden de centristen in de partij het erg moeilijk met de herhaalde provocaties van de N-VA en Theo Francken. Ze moest heel wat slikken, zeker op het vlak van de communicatie, terwijl ze voortdurend werden gehekeld door een buitengewoon sterke Franstalige oppositie (PS, CDH, DéFi, Ecolo, PTB!). Christine Defraigne, voormalig Senaatsvoorzitter, en Richard Miller, de baas van het studiecentrum, zetten een hoge rug op. Ze bleven de partijlijn volgen – de MR heeft nog nooit zoveel programmapunten kunnen waarmaken – maar achter de schermen was de malaise duidelijk voelbaar. Uiteindelijk koos de premier voor ‘de goede kant van de geschiedenis’ en keurde België het migratiepact van de VN goed. Exit N-VA. Opluchting.

Het resultaat? De aanhangers van een meer ‘rechtse’ lijn laten nu merken dat ze zich allesbehalve goed voelen in de MR. Alain Destexhe wil een ‘Franstalige N-VA’ stichten, uit onvrede over de migratie, de kernuitstap of goed bestuur. Sommige mensen zullen zeggen dat Destexhe nooit een erg actief parlementslid was en gevaarlijk naar het extremisme neigt – en ze zullen niet helemaal ongelijk hebben. Zijn lijst dreigt een splintergroepje te worden. Maar nog voor hem – dinsdag – hadden twee jonge Brusselse liberalen, Aymeric De Lamotte en Victoria de Vignera, hun ongenoegen over de migratie- en klimaatlijn van de partij geuit. Dat is een alarmsignaal.

Koude oorlog

Achter dat alles gaat een ander probleem schuil, dat al vier jaar lang wordt weggemoffeld: de wapenstilstand tussen Charles Michel en Didier Reynders, na de stammentwisten van 2010/’11, is in een koude oorlog veranderd. Dat is slecht voor de partij. De verrottingsstrategie van Reynders, zijn ziekelijke machtshonger en zijn afwezigheid op het terrein, hebben verzet uitgelokt in de Brusselse MR. Na de tegenvaller van de gemeenteraadsverkiezingen, waarin de MR vier van haar zes burgemeesters in de hoofdstad verloor, klaagde de vicepresident van het gewest, Boris Dilliès, over Reynders’ ‘gebrek aan inzet’ tijdens de campagne. Vervolgens besloten twee jonge beloften, Nicolas Vanderstappen en Quentin Van den Eyden (van het kabinet van de Waalse minister-president Willy Borsus!) in november om de MR te verlaten en een nieuwe regionalistische partij te stichten, Jump for Brussels. Een roekeloos en marginaal initiatief, maar het toont hoe de partij verbrokkelt.

In deze woelige context cumuleert Charles Michel nu de functies van premier en partijvoorzitter. Weer een risico, want ooit verweet hij Didier Reynders zelf dat die vicepremier én voorzitter was. Maar hij had geen keuze: hij moest Chastel wel wandelen sturen om te laten zien wie echt de baas is. De huidige aandacht voor het milieu maakt het allemaal nog delicater. De klimaatmarsen slaan in bij het publiek en de Franstalige groenen scoren hoog in de peilingen. Ecolo zou zelfs de grootste partij worden in Brussel. Dit is een thema dat de MR tussen ecologisten en klimaatsceptici verdeelt. Michel blijft er rustig bij en zegt dat de MR in de drie volgende maanden het tij kan keren. Gemakkelijk zal dat niet worden. En men kan – zonder het belang van het vertrek van Alain Destexhe te overdrijven – zich afvragen of de partij geen existentiële crisis tegemoet gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234