Woensdag 16/10/2019

Het grote psychiatrierapport

De Morgen-journaliste ervaart hoe het is om vastgebonden te worden in een isoleercel

Journalist Sara Vandekerckhove in isolatie & fixatie. Beeld Jonas Lampens

Sara Vandekerckhove is journalist bij De Morgen.

De vloer gaat naadloos over in de muur, geel linoleum houdt de hele kamer in een houdgreep. In het midden staat een houten bak met een blauwe matras en een dun deken. Daar bovenop liggen de gordels klaar voor de zogenaamde ‘vijfpunts­fixatie’.

Eerst verdwijnen de voeten, daarna de handen en vervolgens de buik, in een soort strop die vastzit aan het bed. De ledematen krijgen enige speling, maar het lichaam is vastgesjord aan de matras. De deur gaat dicht en er rest niets anders dan het gezoem van een ventilatierooster en het felwitte licht van tl-lampen.

‘Isolatie en fixatie’: afgezonderd en soms ook vastgebonden. Dit is het en ook weer niet. Want ik ben hier vrijwillig op dat bed gaan liggen. Ze hebben me niet met zijn zessen vastgegrepen en neergedrukt. Ik hallucineer niet, ben niet psychotisch en vorm geen gevaar voor mezelf. Zodra ik op het belletje duw, komt iemand mij uit deze gordels bevrijden.

Beeld Jonas Lampens

U kan dit abonneestuk vandaag gratis lezen. Elke dag De Morgen ontdekken? Neem nu een abonnement.

116 dagen

En toch. Als de deur wordt gesloten, bekruipt me een onbehaaglijk gevoel. Ik word me heel erg bewust van die opengesperde benen en heb de reflex om een veilige foetushouding op te zoeken.

Ik stel me de doodsangsten voor, de verwarring, het effect van de medicatie. Hoe je in sommige instellingen standaard een pamper om krijgt, opdat je niet bij elke behoefte losgemaakt moet worden. Dat er een knopje is om de verpleging te bellen, maar net buiten handbereik. Dat er geen klok is, zodat de tijd tot pulp verglijdt. Of dat een raam ontbreekt, zodat de dagen zich niet van de nachten laten onderscheiden.

Ik stel me een verblijf van 116 dagen voor, zoals in een inspectieverslag wordt beschreven. Bijna vier maanden van verpletterende stilte. Van vlekken tellen op het plafond. Van onmacht en woede. Niet per se vastgebonden, maar toch grotendeels alleen.

Reddingsgordels

Dan zie ik een man of vrouw die buiten zinnen is. Door psychose of manie een gevaar voor anderen en voor zichzelf. Vanuit dat perspectief zijn de lichtblauwe banden opeens reddingsgordels, de enige manier om erger te voorkomen.

Beeld Jonas Lampens

Ik heb met veel mensen gesproken die hier ooit lagen. Enkele dagen, een week, soms zelfs een maand. Ontredderd bleven ze op het belletje drukken, maar niemand kwam. De camera aan het plafond wakkerde hun paranoia aan en sommigen deden uit wanhoop zelfs hun gevoeg in de hoek van de kamer. 

Werden ze hier beter van? Ik weet wel zeker van niet.

Psychiatrische patiënten alleen opsluiten, is therapeutisch noch humaan. Toch belanden ze nog steeds te snel, te vaak en te lang in de 'iso'. Nadia Mahjoub (44) is één van hen: "Zes mensen grijpen je vast en planten een spuit in je billen." Abonnees kunnen het artikel lezen in de krant van vandaag of in de pluszone. 

Camerabeelden van de afzonderingskamer. Beeld Jonas Lampens
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234