Zondag 26/06/2022

OpinieLezersbrieven

De morele leegte van politieke discussies op basis van louter economische argumenten

null Beeld Photo News
Beeld Photo News
Redactie

Vertrouwen in de politiek?

Aan de hand van treffende voorbeelden laat Bart Eeckhout (DM 19/2) zien hoe politici het vertrouwen van de burgers in henzelf en in het politieke systeem ondermijnen. Dat doen ze met profilerende voorstellen en compromissen waarin soms zelfs het omgekeerde bewerkstelligd wordt. Wat aanvankelijk een praktijk bij vooral anti-establishmentpolitici was, wordt nu ook gebruikt door centrumpolitici. De voorstellen van Magnette (PS) over de e-commerce, Lachaert (Open Vld) over een maximaal overheidsbeslag en het verzet van de N-VA op federaal niveau tegen CST blijken onhaalbaar en tot mislukken gedoemd. Dat dergelijke steekvlampolitiek het vertrouwen ondermijnt zal duidelijk zijn.

In mijn ogen veel wezenlijker is het punt van de ideologie van de marktwerking die van midden links tot grotendeels rechts in de politiek dominant is. Zoals de Amerikaanse politiek wetenschapper Michael Sandel kort samenvat: na de val van de muur zijn we een marktsamenleving geworden, terwijl we een markteconomie hadden moeten hebben. Het belangrijkste gevolg is dat de marktwerking, die als een olievlek over alle sectoren van de samenleving is uitgelopen, iedere morele vraag uit elke ethische discussie zuigt. Dit betekent dat de overheid nauwelijks nog een partij is in het waarborgen van inhoud en kwaliteit van gemeenschappelijke taken waarvan de meeste burgers afhankelijk zijn, zoals de (gezondheids)zorg, het onderwijs, woningbouw, infrastructuur en energie door middel van gas en elektriciteit. Al die taken en levensgebieden zijn voorwerp van marktwerking en winststreven geworden, waarbij het belang van de burgers die ervan afhankelijk zijn in steeds grotere mate ondergeschikt is gemaakt aan de wetten van winst en verlies.

Bovendien leidt ongebreideld marktdenken tot grote ongelijkheid: alles wat van belang is voor alle mensen, zoals onderwijs en medische behandeling, krijgt een prijs en wordt daarmee slechts bereikbaar voor degenen die deze prijs kunnen betalen.

Deze ideologische keuze voor een marktsamenleving betekent dat mensen gereduceerd worden tot niet meer dan economische wezens en dat politieke beslissingen in de eerste plaats op basis van financieel-technische argumenten tot stand komen en geen recht doen aan andere aspecten van het mens-zijn zoals relaties, vertrouwen, vragen naar recht en gerechtigheid, zorg en aandacht.

De morele leegte van al die politieke discussies op basis van louter economische argumenten leidt kennelijk tot de door Eeckhout gesignaleerde steekvlampolitiek. Dat is wellicht de enige manier waarop politici zich nog zicht- en hoorbaar kunnen maken voor de burgers. Met volstrekt averechts effect: verder afbrokkelend vertrouwen.

Zolang politici niet terugkomen op deze doorgeschoten marktideologie en daarmee hun beslissingsmacht terugnemen van de CEO’s en andere economische machten zullen ze gedoemd zijn dergelijke moreel lege rituelen, die slechts het vertrouwen in hen verder zullen ondermijnen, te blijven opvoeren.

George Scholte, Herentals

Plopsaland

Stel je voor dat de overheid zo’n pretpark zou uitbaten. Wat voor reacties en wat een verontwaardiging zouden we dan meemaken, na de reddingsactie waarbij negen inzittenden na uren werden bevrijd uit een attractie op 32 meter hoogte.

‘Onverantwoord’ zou waarschijnlijk nog de mildste reactie zijn en dat zou meer dan terecht zijn. Kijk, in Plopsaland was het met dit weer en met de wind meer dan onverantwoord om deze attractie te laten draaien. Maar ja, in de privé gaat geldgewin boven veiligheid. Gelukkig vielen er geen slachtoffers, het had veel erger kunnen uitpakken.

Willy Demoor, Gavere

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234