Maandag 02/08/2021

OpinieWim Peumans

De moord op David Polfliet toont aan hoezeer politici out of touch zijn met wat er leeft in de samenleving

Wake voor David Polfliet. Beeld Eric de Mildt
Wake voor David Polfliet.Beeld Eric de Mildt

Wim Peumans is schrijver en doctor in de antropologie. Zijn vierde boek, Habibi – het lief en leed van lgbt-moslims, verscheen bij Uitgeverij Vrijdag.

Vandaag de dag doet de waarheid er niet meer zo toe. Iedereen heeft zijn eigen waarheid. Zo weten we strikt genomen op dit moment nog steeds niet of de tragische moord op David Polfliet afgelopen weekend al of niet homofoob is. Maar in tijden van trial by (social) media lijkt het juridisch systeem overbodig: als alles lijkt te wijzen in een bepaalde richting, dan volstaat dat en hoeven we niet te wachten op het oordeel van de rechtbank.

Symboolpolitiek

Op diezelfde sociale media hijsen politici gretig de regenboogvlag en tweeten ze hun medeleven. Van de regering van Justin Trudeau en Emmanuel Macron over Joe Biden tot Alexander De Croo: in een tijd waarin iedereen staat te roepen in zijn digitale echokamer, primeert in de politiek de symboliek van representatie en selectieve verontwaardiging, maar qua inhoud is het vaak dezelfde slappe kost. Voor lgbt’s zijn dit soort steunbetuigingen too little, too late.

Het is bijna twintig jaar geleden dat België als tweede land ter wereld het homohuwelijk invoerde. Laten we duidelijk wezen: België scheert al jarenlang hoge toppen als het op wettelijke bescherming en rechten van lgbt’s aankomt, zo bleek vorig jaar nog uit een rapport van de lgbt-belangenorganisatie ILGA-Europe. Maar in Europa gaan de rechten van lgbt’s er algemeen op achteruit en worden ze zelfs tenietgedaan. Kijk maar naar Polen of Hongarije. ‘Nederland, gidsland’ staat zelfs niet meer in de top-10.

Gay is okay

Het toont aan dat wetten belangrijk zijn, maar harten nog meer. En daar wringt het schoentje. Te vaak is het sociaal wenselijk geworden om te zeggen: gay is okay, zonder dat die acceptatie werkelijk diepgang heeft. Van lgbt’s wordt verwacht dat ze binnen de lijntjes kleuren. Ze horen zich te gedragen volgens de heersende gendernormen: niet te ‘openlijk seksueel’ en ‘normaal’ (= als heteroseksuelen). Weinigen stellen zich de vraag wat acceptatie inhoudt: leven en laten leven? Hoe reageer ik als iemand een flauw grapje maakt over transgender personen? Mogen twee mannen kussen in het openbaar? Wat als mijn eigen kind uit de kast komt?

Lingerie

De afgelopen week werd her en der al geopperd dat homofobie een probleem is binnen bepaalde religieuze en culturele gemeenschappen. Uit mijn eigen onderzoek weet ik dat homoseksualiteit allerminst evident is binnen moslimgemeenschappen – en ik vind het zeer belangrijk om dit aan te kaarten. Maar als de daders wit zijn, is het opmerkelijk dat bij voorbaat een automatische link wordt gelegd tussen homofobie en islam. Dit is wetenschappelijk en maatschappelijk onhoudbaar. Homofobie is een complex probleem, waarbij verschillende oorzaken op elkaar inspelen: van socio-economische factoren, zoals opleiding en klasse, over leeftijd, tot heersende opvattingen over ‘mannelijkheid’. En die opvattingen zitten vaak diep ingebakken in onze maatschappij, los van etnische afkomst. Een goed voorbeeld was een politicus die zei dat hij “al jaren strijdt voor lgbt-rechten (fistbump-emoticon)”, maar tegelijk commentaar had op gedrag dat afwijkt van de gendernorm (zoals mannen die lingerie dragen).

Natte droom

Voor rechtse politici is de combinatie van homoseksualiteit en islam een natte droom. Het is politiek voordelig om de ene minderheid te gebruiken om de andere minderheid als zondebok aan te wijzen: van homofobie naar islamofobie. Terwijl ze met de beschuldigende vinger naar moslims wijzen, hoeven ze niet in eigen boezem te kijken. Zo gaan ze makkelijk voorbij aan de groeiende opkomst van extreemrechts en identitaire, fascistoïde bewegingen (waar ook verkozenen des volks toe behoren). Laat voor eens en voor altijd duidelijk zijn: zulke partijen en bewegingen zijn in essentie homofoob en géén bondgenoten van lgbt’s. Ze zijn dat nooit geweest en ze zullen dat niet zijn. Meer nog, ze vormen een bedreiging voor elke minderheid in ons land.

Bij wie ligt de bal?

De verhalen van lgbt-moslims die ik documenteerde, tonen net aan hoe je discriminatie niet onder één noemer kan plaatsen. De ene vorm van uitsluiting is verbonden met de andere: homofobie, racisme, seksisme en islamofobie hangen aan elkaar vast.Ik kan een resem beleidsaanbevelingen doen, maar de moord op David Polfliet toont aan hoezeer politici out of touch zijn met wat er leeft in de samenleving. De bal ligt wat mij betreft bij ieder van ons. Het wordt dringend tijd om aan zelfreflectie doen en jezelf de vraag te stellen: hoe ver gaat mijn acceptatie en ben ik werkelijk bereid mijn hart te openen voor de ander?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234