Donderdag 27/02/2020

Opinie

De Marokkaanse gemeenschap moet stoppen zich te wentelen in de positie van underdog

Het schuiladres van Salah Abdeslam in Molenbeek. 'Niet de 130 vermoorde mensen in Parijs, hun dierbaren en geliefden, waren de slachtoffers, nee, de Marokkaanse gemeenschap was 'la victime la plus grande'.'Beeld photo_news

Teun Voeten is cultureel antropoloog en oorlogsreporter. Hij woonde jarenlang in Molenbeek. Deze bijdrage verscheen vanmorgen vroeg, vóór de aanslagen in Brussel.

Het is goed nieuws dat Abdeslam gearresteerd is. Nog beter nieuws is dat hij levend gepakt is. Laf en laag waren de aanslagen in Parijs, laf en laag was de exit van Abdeslam. Een waarachtig krijger heeft een erecode. Vijanden schiet je niet in de rug, krijgsgevangenen behandel je met respect, ongewapende burgers executeer je niet. Daarom is het goed dat hij niet in een kogelregen de begeerde martelaarsdood is gestorven maar als de eerste de beste boef is opgepakt.

Het is slecht nieuws voor het geplaagde Molenbeek. Nadat bleek dat de 13 november aanslagen in Parijs grotendeels daar waren bekokstoofd kreeg de gemeente een serieus imagoprobleem. Waarnemers merkten op dat het geen toeval meer kon zijn dat zoveel terroristen uit Molenbeek kwamen en wezen op de chaotische infrastructuur, de onbestuurbaarheid van België en zijn halfhartige compromis- en wegkijkcultuur.

Maar nadat de kritische geesten even hun zegje hadden mogen doen, nadat het bloed van de stoep voor de Bataclan was weggespoten, kregen de goedpraters weer het hoogste woord. 'Niet alle Molenbekenaren zijn terroristen', zei de een. 'Er gebeuren ook 'Leuke Dingen' in Molenbeek', orakelde een ander.

Nietzsche zei ooit dat filosofen advocaten van hun eigen vooroordelen zijn. Veel journalisten zijn hetzelfde. De conclusie ligt al klaar. Daar worden dan bijpassende feiten voor gezocht. De feiten zijn eenvoudig. Geen zinnig mens heeft ooit beweerd dat iedereen in Molenbeek een terrorist is, of dat er daar geen mooie initiatieven worden ontplooid. Maar het is duidelijk dat een harde kern van extremisten daar haar broedplaats en uitvalsbasis heeft. En dit is alleen maar mogelijk omdat er wijdverbreide sympathie, tacit support, voor fundamentalistisch gedachtengoed en haar ultieme consequentie - islamo-fascistisch terrorisme - bestaat.

Teun Voeten.Beeld Tim Dirven

De Charlie Hebdoslachtpartij werd in Molenbeek met grote instemming begroet. Niemand haalde het in zijn hoofd om een Je Suis Charlie-poster voor de ramen te plakken. Tijdens de arrestatie van Abdesalem scandeerden Marokkaanse straatschoffies zijn naam en vielen politie en pers lastig die 'niets te zoeken hadden in hun buurt.'

Puberale provocatie of bewijs van de morele steun die de moordenaar in sommige kringen geniet? Collaboratie verschijnt in verschillende gradaties. Van actieve logistieke ondersteuning tot gedogen, accepteren of gewoon wegkijken. Van verzwijgen, bewust of onbewust ontkennen, tot de meest voorkomende vorm van passieve collaboratie: pure onverschilligheid. Niet iedereen in Nazi-Duitsland was een pro-actieve beul met bloed aan zijn handen. Maar de genocide was enkel mogelijk door stilzwijgende instemming van een aanzienlijke meerderheid van de bevolking.

Het wordt nu tijd dat de Marokkaanse gemeenschap in Molenbeek ophoudt zich te wentelen in de comfortabele positie van underdog. En niet alleen in Molenbeek. De inktvlek van collaboratie breidt zich steeds verder uit, nu ook naar Schaarbeek en Vorst. Tijd dat deze gemeenschap de hand in eigen boezem steekt en uitlegt hoe het mogelijk is geweest dat Abdeslam zich zo lang in hun midden verscholen heeft.

Na de aanslagen in Parijs was ik vaak in Molenbeek om buitenlandse cameraploegen te woord te staan. Steevast waren er drie reacties. Agressie jegens de media: journalisten werden uitgescholden en met stenen bekogeld. Dan was er die ondoordringbare muur van zwijgen: de befaamde Molenbeekse omerta. Ten slotte de meest misselijkmakende reactie, een schaamteloos narcisme: niet de 130 vermoorde mensen in Parijs, hun dierbaren en geliefden, waren de slachtoffers, nee, de Marokkaanse gemeenschap was 'la victime la plus grande', vertrouwde mijn voormalige kruidenier me toe.

Het wordt ook tijd dat de intellectuele goegemeente onafhankelijk durft te denken en primitieve verklaringsmodellen achter zich laat - zoals de mythe dat het vooral sociale uitsluiting is die extremisme veroorzaakt. Tijd ook om religieus getinte ideologische systemen met universele waarheidspretenties kritisch door te lichten. Het kan niet langer ontkend worden dat er een duister element in de islam aanwezig is dat de dood boven het leven verheerlijkt. In België wordt het islamdebat beheerst door islamofobie-fobie: de verlammende vrees om als islamofoob gebrandmerkt te worden, een status vergelijkbaar met melaatsen in de middeleeuwen.

Hopelijk is de arrestatie van Abdeslam een wake-up call. Er is een lange weg te gaan. Maar doorgaan op dezelfde weg is een doodlopend pad.

Update: Deze bijdrage is vanochtend vroeg verschenen, voor de aanslagen in Brussel en is geen reactie op de gebeurtenissen van vandaag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234