Woensdag 04/08/2021

StandpuntBart Eeckhout

De lat voor politieke verantwoordelijkheid komt in België stilaan op een olympisch dieptepunt te liggen

null Beeld DM
Beeld DM

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Deze week wordt er voor de federale regering een met wrange primeurs. Voor het eerst kwam het kabinet echt in crisissfeer. En voor het eerst komt een lid van de regering in nauwe schoentjes.

Die bedenkelijke eer is weggelegd voor Ludivine Dedonder, minister van Defensie namens de PS. De manier waarop de minister het min of meer gedwongen ontslag van Philippe Boucké aan het hoofd van de militaire inlichtingendienst ADIV afhandelde, blijft vragen oproepen. Daarmee brengt Dedonder zichzelf en bij uitbreiding de hele regering in de problemen.

Formeel kan een topkaderlid bij de krijgsmacht enkel vervangen worden na akkoord van de hele regering. Een logische spelregel in een democratie, om te vermijden dat een minister van Landsverdediging zomaar generaals en cheffen kan benoemen en ontslaan naargelang de eigen kepie staat. De grote verbazing bij andere regeringspartijen over de plotselinge exit van het ADIV-hoofd doet vermoeden dat minstens een deel van de meerderheid niet mee was met de manoeuvres in het donker op het kabinet-Dedonder, al lijkt premier De Croo dat inmiddels loyaal te willen toedekken.

Met haar eigengereide optreden heeft minister Dedonder zelf een opstand van de legertop tegen de regering georganiseerd. Dat kan je missen op een moment dat het leger ingezet wordt om puin te ruimen na de grote watersnood. Het uitzonderlijke legerprotest is terecht. Na decennia van onderfinanciering verkeren sommige onderdelen van de Krijgsmacht in deplorabele staat. Inlichtingendienst ADIV is er daar eentje van. Dat de zwartepiet toch weer enkel bij de legerleiding terechtkomt, is dan zuur. Zeker omdat Philippe Boucké juist was aangesteld als puinruimer op ADIV, niet zo heel erg lang voor de minister zelf aantrad.

Tot dusver wimpelde minister Dedonder elke vraag om ontslag af met de repliek dat ze “goed zit waar ze zit” om de nodige hervormingen door te duwen. Wel, hetzelfde gold tot voor kort voor generaal-majoor Boucké. Als de legertopman moet gaan als symbolisch zoenoffer na ernstig falen, buiten zijn wil om, dan mag de vraag gesteld worden of ook de politieke eindbaas geen symbolische verantwoordelijkheid moet opnemen.

Dedonders zinsnede “Ik zit goed waar ik zit” begint verdacht goed te lijken op de wapenspreuk die striptekenaar Hergé in Kuifje ooit bedacht voor de fictieve staat Syldavië: ‘Eih zennik eih blaavik’. In het particratische België is dat een houding die ministers zich kunnen laten aanleunen: pas wanneer de partijtop de duim laat zakken, is een ministerpost in gevaar.

De PS staat tot nader order vierkant achter haar minister, net zoals N-VA in de vorige regeerperiode altijd Theo Francken de hand boven het hoofd heeft gehouden. De ene verschuilt zich achter de onaansprakelijkheid van de ander. België beleeft een puike sportzomer, maar de lat voor politieke verantwoordelijkheid komt stilaan wel op een olympisch dieptepunt te liggen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234