Woensdag 29/01/2020
Bart Eeckhout. Beeld rv

Standpunt Bart Eeckhout

De laatste strohalm van de regering wordt nu ook weggespoeld door de feiten

Bart Eeckhout is hoofdredacteur. 

Wie schetst onze verbazing? Een nieuwe studie van de Nationale Bank over de evolutie van de export bevestigt dat de loonkostenverlagingen van de regering-Michel hun doel grotendeels voorbijgeschoten zijn. De verlaging van de sociale bijdragen en de indexsprong zijn opgegaan in hogere winstmarges van bedrijven. Precies zoals tal van economen die niet Johan Van Overtveldt (N-VA) heten vooraf voorspeld hadden.

Voor de partijen die deel uitmaakten van de regering-Michel is de conclusie bitter. Het kabinet zelf stuikte, zoals alom bekend, een jaar of wat geleden als een zandkasteel in elkaar. Het laatste muurtje dat nog overeind stond – het jobrapport – wordt nu ook weggespoeld door de feiten.

Dat er in de voorbije regeerperiode veel jobs bijgekomen zijn, valt niet te ontkennen. Een gezaghebbend rapport van de Gentse econoom Gert Peersman leerde al eerder dat de verdienste van de regering daarbij vrij beperkt is. De extra arbeidsplaatsen zijn grotendeels een gevolg van de internationale economische heropleving. De hypothese van professor Peersman wordt nu dus door de Nationale Bank herbevestigd: het zijn niet de regeringsmaatregelen die voor de jobgroei gezorgd hebben.

Dat ondernemingen fiscale zuurstof krijgen, is op zich natuurlijk geen probleem. Zo kunnen ze de prijzen laten zakken, om de export te bevorderen. Of ze kunnen investeren in mensen en innovatie. Geen van beide is voldoende gebeurd. Niet alleen valt de jobgroei in een breder economisch perspectief vrij matig uit, ook de productiviteit stagneert. Dat wijst erop dat bedrijven de vrijgekomen ruimte onvoldoende benutten om te investeren, maar om de winst op te drijven.

Voor dit land is dat een riskante ontwikkeling: productiviteit en export zijn de steunberen onder ’s lands economie. De vorige regering is er niet in geslaagd die te stutten.

De tendens om bedrijfswinst in ruime mate naar aandeelhouders te laten gaan, ten nadele van investeringen en lonen, is niet nieuw. De uittredende regering heeft ervoor gekozen die tendens nog te versterken door de vennootschapsbelasting te verlagen, de sociale bijdragen te verlagen en de lonen te matigen. We mogen dan ook stellen dat deze regering een goede regering is geweest voor wie bedrijven of aandelen in bedrijven bezit – en alleen voor hen.

De prijs is niet min. Doordat de lastenverlagingen onvoldoende gecompenseerd worden door nieuwe inkomsten, loopt de begroting uit de hand. De groeiende uitgaven in de sociale zekerheid raken niet meer gedekt, het land loopt vast.

Met amper verholen wellust staan sommigen al klaar om te hakken waar het pijn doet. Een systematiek wordt stilaan helder. De geblokkeerde vorming van een nieuwe federale regering moet bewijzen dat het land staatkundig niet meer marcheert. Het zelfgeorganiseerde budgettaire tekort moet bewijzen dat het land boven zijn stand leeft.

Belgium isn’t working? Het wordt wel een beetje doorzichtig, als je het zo bekijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234