Donderdag 18/07/2019

Opinie

De keuze voor De Kesel: geen verrassing

Geboren Oost-Vlaming Jozef De Kesel kweet zich ook in het getraumatiseerde bisdom Brugge uitstekend van zijn taak. Beeld BELGA

Jan De Volder is titularis van de Cusanus Leerstoel 'Religie, Conflict en Vrede' aan de KU Leuven en Vaticaan-watcher.

Met Vatileaks, afdeling Belgium, valt het nogal mee. De benoeming van de Brugse bisschop Jozef De Kesel tot nieuwe aartsbisschop van Mechelen-Brussel lekte gisteren uit via Christian Laporte van La Libre Belgique, minder dan 20 uur voor de benoeming officieel bekend wordt gemaakt, vandaag om 11.30 uur. Ter vergelijking: de naam van de nieuwe aartsbisschop van Bologna die vorige week officieel werd, stond al weken op voorhand in de Italiaanse pers te lezen, lang voor de betrokkene zelf iets wist.

Is de benoeming van De Kesel een verrassing? Niet helemaal. Zijn naam circuleerde altijd in de lijstjes met kanshebbers. Het was vooral geweten dat hij in 2010 de man was die kardinaal Godfried Danneels in gedachten had voor zijn eigen opvolging. Toen werd het evenwel André-Joseph Léonard, zeer tegen de zin van kardinaal Danneels in, en ook tegen het voorstel van toenmalig apostolisch nuntius Karl-Joseph Rauber. Die luchtte daarover zijn hart - tegen alle diplomatieke gebruiken in - in een interview met het Italiaanse tijdschrift Il Regno. Het belette paus Franciscus niet Rauber de kardinaalstitel te geven. Een en ander staat ook te lezen in de recente biografie over kardinaal Godfried Danneels.

Is De Kesel een goede keuze? Ja. Laat ons wel wezen: ook de andere namen die circuleerden - Antwerps bisschop Johan Bonny bij uitstek, de Franstalige bisschoppen Guy Harpigny en Jean-Pierre Delville, Mechels hulpbisschop Leon Lemmens en ook de abt van Orval, Lode Vanhecke - waren stuk voor stuk uitstekende kandidaten. Mannen van God en de kerk, pastoraal en intellectueel sterk, bisschoppen van kwaliteit en evident ook ieder met zijn onvolkomenheden. De kerk in België heeft aan veel gebrek, maar blijkbaar niet aan goede kandidaat-aartsbisschoppen. Slechts een kon het worden.

Dat de keuze uiteindelijk op De Kesel is gevallen, heeft wellicht alles te maken met diens ervaring als hulpbisschop van Brussel. In de periode van 2002 tot 2010 maakte hij zich geliefd in Brussel, bij clerus, gelovigen en andersgelovigen. Ook niet onbelangrijk: bij Vlamingen en Franstaligen. Vele Franstaligen hoopten dat - als de opvolger van Léonard dan toch een Vlaming moest zijn - het De Kesel werd, die ze kenden en waardeerden. In die periode leerde De Kesel - een geboren Oost-Vlaming, voor wie de stad tot dan toe toch vooral Gent was - van Brussel houden. Hij voelde zich goed in de multiculturele en geglobaliseerde wereld van Brussel en was er gelukkig. Hij leerde er ook de complexiteit van het grotere aartsbisdom kennen.

Jan De Volder. Beeld rv

De jaren daarna waren niet gemakkelijk. Zijn benoeming door Léonard tot hulpbisschop voor Vlaams-Brabant voelde toch aan als een degradatie. Al luttele weken daarna werd hij geroepen om bisschop van Brugge te worden: een ondankbare taak in een bisdom dat tot vandaag getraumatiseerd en getekend is door de pedofilieschandalen rond voormalig bisschop Roger Van Gheluwe en andere geestelijken. Het was geen gemakkelijke tijd, maar De Kesel ontvluchtte zijn verantwoordelijkheid niet en doorstond moedig "de hitte van de dag".

Sommigen vragen zich af of De Kesel een voldoende doortastend bestuurder is. Zo verraste het dat hij in Brugge zoveel bleef steunen op de oude bestuursploeg van zijn voorganger. Evident is De Kesel geen manager-killer die over lijken gaat, hij is meer het voorzichtige type. Maar hij staat terecht bekend als een fijnbesnaard, evenwichtig en intelligent man, die in staat is zich graag te laten zien door zijn medewerkers en de mensen. En dat is ook veel voor een bisschop, die meer is dan alleen maar een bestuurder.

In Mechelen-Brussel, en als primus inter pares van de Belgische bisschoppen, en wie weet op een dag als kardinaal (geen evidentie onder Franciscus), wachten De Kesel vele nieuwe uitdagingen. Niet in het minst die van het nieuwe elan dat paus Franciscus in de wereldkerk heeft gebracht, ook missionaire vruchten te laten voortbrengen in ons land, want van een echte 'pope Francis generatie' is bij ons vooralsnog niet zoveel te merken. Het barst niet echt van levende gemeenschappen. Gelukkig moet een aartsbisschop dat niet allemaal alleen doen: zo hiërarchisch is de kerk nu ook weer niet. De medewerkers, onder clerus en leken, en zelfs de Heilige Geest spelen ook mee. Maar hij kan wel de impulsen geven die de kerk vandaag nodig heeft.

Franciscus werd geen paus in 2005, maar in 2013. De Kesel werd geen aartsbisschop in 2010, maar in 2015. Danneels kan op zijn oude dag tevreden zijn.

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden