Donderdag 20/06/2019
Hugo Camps voor online. Beeld rv

Column Hugo Camps

De kandidatuur van kapper Vanderjeugd is een handreiking naar de politieke verweesdheid van kleine middenstanders

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

Het was een vreugdevol bericht: kapper Francesco Vanderjeugd kandidaat-voorzitter voor Open Vld. Eerherstel wenkt voor de kleinere (of lagere) middenstand. Kappers komen recht uit het leven, zijn de beste commentatoren van de samenleving. Ze zien, horen en weten alles. Als vertolker van de intuïtieve democratie zijn ze onnavolgbaar.

De middenstand is bij Open Vld allang niet meer vertegenwoordigd. De partij is een samenraapsel van advocaten, klerken en onderwijzers. Een bakker in het hoofdbestuur? Onbestaanbaar. Liberalen zijn net als alle andere partijen een gezelschap van witte boorden en vrouwenhanden. Zwarte nagelranden zien we daar niet meer.

Kapper Vanderjeugd kan voor een trendbreuk zorgen. Misschien wordt de zelfstandige loodgieter, slager of daklegger ook aangesproken door zijn politiek avontuur en krijgen we een sociale aflossing van de wacht aan de top van de politiek. Nu dan een echte stem van het volk: middenstanders dekken zowel de burgerij als werklozen. Zij zijn de smeerolie van een samenleving. En wat kregen ze het in de afgelopen crisisjaren van bezuinigingen zwaar te verduren. Grote multinationals konden rekenen op de afschaffing van de dividendbelasting en andere fiscale snoepjes. De kleine middenstander kwam in geen enkel hervormingsplan voor, kreeg niet eens een schouder. Hij bestond gewoon niet.

Opgebroken stoep

In Gent lopen de felicitaties aan de lopende band binnen voor het geslaagde circulatieplan. De handel en horeca doen het goed, mobiliteit en luchtkwaliteit zijn verbeterd. Halleluja. Maar er zijn ook slachtoffers: hoeders van kleine middenstandspanden en winkels die uit het handelsapparaat zijn gestoten. Speciaalzaken met een cliënteel van buiten de stad moesten de deuren sluiten. Ook zij hadden geïnvesteerd en ambachtelijk en bedienend personeel uitgebreid, maar zagen hun handel kelderen na maanden van opgebroken stoepen en andere infrastructurele ontoegankelijkheid. Alleen muizen en ratten kwamen er nog doorheen. Iedere avond kroop de handelaar mistroostig het bed in: geen mens gezien.

Ik zie dagelijks een straat met opgebroken stoep. Die ligt er al maanden zo bij. Er is een elektrozaak en een winkel voor beddengoed. De klanten hebben geen zin in geploeter en blijven weg. Het bizarre is: je ziet nooit eens een stratenmaker aan de slag. Alleen maar lege dagen. Het onderhoud traineert, niemand lijkt gehaast. In de twee panden groeit de wanhoop, eigenaren weten niet tot wie ze zich moeten richten, de communicatie is nihil. Zij maken deel uit van een verweesde klasse: de kleine middenstand.

Schuldig verzuim 

Die naast economisch ook politiek verweesd is. Er bestaat geen middenstandspartij die het consequent opneemt voor kleine handelaren en winkeliers. Of voor zelfstandige beroepen. Of freelancers. Noem het gerust politiek cynisme. Doof de lichten in bakkerijen en slagerijen, in schoenwinkels en lingeriehuizen en de stad sterft in een doodse leegte. De fruit- en bloemenwinkel zijn slagaders van teken van leven in de brouwerij. Dorp en stad kunnen niet zonder dat teken of het worden slaapsteden waar lantaarnpalen de mens vervangen. Edoch voor de kleine middenstander is geen aandacht in de politiek. Ook de vakbonden zijn niet geïnteresseerd. Hier mag Open Vld schuldig verzuim worden aangerekend. Ook N-VA hoor je niet over deze vergeten groep.

Francesco Vanderjeugd (Open Vld). Beeld BELGA

Daarom heeft de kandidatuur van kapper Vanderjeugd als Open Vld-voorzitter een symbolische betekenis die breder is dan zijn politieke toekomst. Het is een handreiking naar de politieke verweesdheid van kleine middenstanders, beter gezegd zelfstandigen. Blijft de vraag of hij zich zijn afkomst nog zal herinneren in grote politieke debatten. Je ziet altijd dat dorpsfiguren zich als verkozenen zo serieus nemen dat ze ineens transformeren tot geopoliticus. De liberale tenoren Tommelein en Van Quickenborne bijvoorbeeld halen er in hun betoog ook altijd het heelal bij. Om indruk te maken, niet meer dan dat.

Onder de knoet

Het succes van de PvdA is de vertolking van de slachtofferrol van de kleine man. Deze stalinisten doen het voorkomen alsof de arbeider nog steeds onder de knoet van het manchesterisme leeft. Demagogische kletspraat. Eerlijker zou zijn als de kopstukken van de PVDA zich linea recta zouden uitgeven als gestaalde communisten. Want zo denken en voelen ze, en daar is niets mis mee. Maar zeg dat dan ook met zoveel woorden.

Liberalen die vandaag met hart en ziel over de kleine middenstand, van loodgieters tot schoenlappers, spreken, vind je niet meer. Die einder is te dun bevolkt voor het verhoopte plebisciet. Vandaar dat er een vergeten groep is ontstaan die met alle ellende alleen wordt gelaten. Het stadsbestuur van Gent heeft nog het fatsoen om dat ruiterlijk toe te geven. Maar van fatsoen kunnen de winkeltjes achter de opgebroken stoep en open riolen niet leven. En dus gaan ze failliet in de stilte van hun politieke dakloosheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden