Zaterdag 25/06/2022

De gedachteBart Eeckhout

De ideeën van Marine Le Pen worden vaak ‘gevaarlijk’ genoemd. Eigenlijk is dat te veel eer

null Beeld dm
Beeld dm

Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen

Bart Eeckhout

“Maar we hadden geen tijd om na te denken of we werden al meegesleept in een algehele mobilisatie ter redding van de democratie, met het gebod op Chirac te stemmen (voorzien van de goede raad om je ziel niet te bezoedelen bij het afgeven van je stembiljet: je neus dichtknijpen, handschoenen aantrekken, beter een stem die stinkt dan een stem die stikt).” In het prachtige De jaren beschrijft Annie Ernaux hoe de Franse goegemeente zich ertoe dwong om toch maar de herverkiezing van Jacques Chirac als president mogelijk te maken, om zo zijn extreemrechtse uitdager af te blokken. Dat was in 2002.

Intussen zijn we twintig jaar verder, en weinig lijkt veranderd, behalve dat die uitdager niet meer Jean-Marie maar wel Marine Le Pen heet, en dat zij zich nu profileert als ‘woordvoerster’ van een geblutst, ongelukkig Frankrijk. Opnieuw wordt een moreel appel gedaan op alle Fransen van goede wil, om de opmars van uiterst rechts af te stoppen.

De meeste experts gaan ervan uit dat dat wel weer zal lukken. Toch maar opletten: de voorsprong van uittredend president Emmanuel Macron is vrij nipt, het wantrouwen breed gedragen, en vooral is er de onbehaaglijke gedachte dat het vermogen van een Franse meerderheid om met ‘de neus dicht’ te stemmen ooit een keer zijn limiet moet bereiken.

Dat er toch weer met een visadempje moet worden toegeleefd naar de finale van les présidentielles is best opmerkelijk. De ideeën van Marine Le Pen worden vaak ‘gevaarlijk’ genoemd. Eigenlijk is dat te veel eer. Le Pens ideeën zijn ronduit dwaas en onuitvoerbaar, zoals ook bleek in het tv-debat dat ze verloor tegen Macron. Haar voorstellen om terug te wijken uit de euro, om een ‘patriottische’ economie te bouwen die zich terugtrekt uit de internationale handel zullen de Franse welvaart vernietigen. Haar ideeën over internationale politiek maken van haar de beste bondgenoot van Vladimir Poetin in het Westen, een positie die ze tot vlak voor de oorlog in Oekraïne ook ongegeneerd opeiste, trouwens.

En toch is het weer bibberen en beven of deze ongeschikte kandidate toch niet de 26ste president van de republiek Frankrijk zal worden. Dat mag de uittredende president zichzelf wel degelijk aanrekenen. Emmanuel Macron loodste zijn land met enige vaardigheid door internationale crises naar een modernere samenleving en economie, maar hij vergat te letten op de ‘kleintjes’. Een steeds ruimere groep van Fransen, nu ook in kleinere steden en middenklassejobs, voelt zich vergeten door ‘Parijs’.

Die kloof lijkt enkel nog te verbreden, de afkeer voor het empathisch tekort van de president is groot. Cijfers tonen dat in sommige departementen in de eerste ronde tot 80 procent van de kiezers een keuze gemaakt heeft voor radicale politici of thuisblijft.

Dat maakt deze stembusslag een verkiezing van de afkeer. De afkeer van het politieke establishment bij een deel van de Fransen, versus de afkeer voor radicaal-rechts bij een ander deel. Ons rest enkel de hoop dat de juiste afkeer de meerderheid haalt. Om te overleven moet een democratie toch meer ambitie kunnen hebben.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234