Maandag 23/05/2022

De hulpverlener heeft hulp nodig, en liever vandaag dan morgen

Handicap International helpt een meisje bij het leren lopen met een prothese. Beeld Tim Dirven
Handicap International helpt een meisje bij het leren lopen met een prothese.Beeld Tim Dirven

Stefaan Declercq (Oxfam-Solidariteit), Dirk Van Maele (Plan België), Vincent Slÿpen (Handicap International), Pierre Verbeeren (Dokters Van De Wereld), François Cornet (Caritas International België), Frank De Paepe (MEMISA), Cécil Van Maelsaeke (Tearfund) en Joep Van Mierlo (Dierenartsen Zonder Grenzen Belgium).

Stefaan Declercq ea

In maart willen hulpverleners in Syrië 1,7 miljoen burgers bereiken met voedsel, water en dekens. Onze konvooien kunnen eindelijk binnen dankzij de fragiele, maar voorlopig volgehouden wapenstilstand. Meer dan ooit geldt vandaag dat effectieve humanitaire hulp niet zonder politieke en diplomatieke inspanningen kan.

125 miljoen mensen hebben nood aan humanitaire hulp, en hun aantal stijgt. Een fractie daarvan klopt in België aan, maar het leeuwendeel van de slachtoffers overleeft net achter de frontlinies, in de vluchtelingenkampen in Jordanië, Tanzania of Turkije. Begin dit jaar schreef de VN de grootste noodhulpoproep ooit uit. Gezocht: 20 miljard dollar voor humanitaire acties in 37 verschillende landen. Hulporganisaties maken een reëel verschil voor miljoenen mensen.

Maar met de omvang stijgt ook de kwetsbaarheid van humanitaire hulp. Met een kruiwagen laveer je mogelijk nog door een mijnenveld; met een kolonne vrachtwagens is dat veel moeilijker. Naarmate de humanitaire hulpacties groeien, stijgt ook de kans dat ze misbruikt worden door de strijdende partijen. En zo worden hulpverleners en burgers steeds vaker doelwit, wapen of partij in het conflict.

In oktober 2015 trof een Amerikaanse luchtaanval het traumahospitaal van Artsen Zonder Grenzen in Kunduz, Afghanistan. Dertig doden, onder wie dertien hulpverleners. Medische bijstand voor gewonde burgers: doelwit in de strijd.

Toen de VN in april 2015 geld zochten voor een hulpactie in Jemen, zegde Saudi-Arabië - een van de strijdende partijen - onmiddellijk het volledige bedrag toe. Daarop probeerde het land meteen om die hulp te beperken tot één bevolkingsgroep, en zo de andere uit te sluiten.Voedselhulp voor uitgehongerde dorpelingen: wapen in de strijd.

In Syrië kunnen hulpverleners amper vrij bewegen, omdat het regime hen ziet als een bedreiging voor de eigen legitimiteit. Als hulporganisaties betalen om Gaza binnen te komen, riskeren ze vervolging voor 'steun aan een terroristische organisatie'. Tenten en dekens voor oorlogsvluchtelingen: partij in het conflict.

Het is de paradox van vandaag: massale hulpoperaties zijn nodig om miljoenen slachtoffers te helpen, maar riskeren meer dan ooit misbruikt te worden in conflictsituaties. En laat dat net de essentie van humanitaire hulp zijn: menselijkheid, onpartijdigheid, neutraliteit en onafhankelijkheid.

Om in die context onze job te blijven doen, hebben we steun nodig - en liever vandaag dan morgen. Wat kan de Belgische overheid doen om te garanderen dat de hulp terechtkomt waar ze nodig is? In het gezamenlijk rapport Omdat elk leven telt, presenteren we vandaag aanbevelingen. En dat is geen vraag om meer geld. Ja, financiering is erg belangrijk. Maar we hebben vooral een sterk wettelijk en diplomatiek kader nodig.

Drie voorbeelden van wat de Belgische overheid kan doen:

1. Door diplomatieke druk een vrije en onpartijdige toegang voor hulp afdwingen in conflictgebieden.

2. Op internationaal niveau garanderen dat de humanitaire principes en kwaliteitsnormen óók gelden in conflicten.

3. Flexibiliteit toelaten in interventies, zodat hulpacties kunnen evolueren in functie van de noden op het terrein.

Waar we vooral nood aan hebben, is een écht partnerschap tussen overheid en humanitaire ngo's. Omdat omvangrijke hulpacties onmogelijk zijn zonder steun van de overheid om het kader te creëren en de humanitaire principes af te dwingen. Maar ook omdat de overheid rekent op onze hulpverleners om levens te redden. En omdat elk leven telt.

Bezoek ook de website oxfamsol.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234