Donderdag 01/12/2022
Marc Van Ranst Beeld dm
Marc Van RanstBeeld dm

ColumnMarc Van Ranst

De herfst begint, en dan krijg ik al 25 jaar hetzelfde telefoontje. Ik geef ook al 25 jaar dezelfde antwoorden

Marc Van Ranst is viroloog aan de KU Leuven. Zijn column verschijnt tweewekelijks, afwisselend met Els van Doesburg.

Marc Van Ranst

Vandaag is een heuglijke dag. Nerds weten dat tijdens de voorbije nacht, om 03.03 uur om precies te zijn, in ons noordelijk halfrond de astronomische herfst is begonnen. Mijn innerlijke Chriet Titulaer gebiedt mij om dit even uit te leggen: de as van de aarde staat vandaag precies loodrecht op de zonnestralen, zodat de dag en de nacht vandaag precies even lang (twaalf uur) duren. Deze equinox is een van de twee dagen in het jaar dat de zon exact in het oosten opkomt en exact in het westen weer ondergaat.

Herfst dus. De Nederlandse schrijver en cabaretier Fons Jansen noemde de herfst “een milieuvriendelijk ontbladeringsmiddel”, maar ik hou meer van de omschrijving door Albert Camus: “L’automne est un deuxième printemps où chaque feuille est une fleur.

De herfst begint, en dus krijg ik vandaag een belangrijk telefoontje. Ik weet dat met grote stelligheid omdat ik al 25 jaar ditzelfde telefoontje krijg met steeds dezelfde vragen. Ik geef ook al 25 jaar dezelfde antwoorden.

Tot zijn pensioen in 2008 was het steevast Lode Ramaekers van Het Belang van Limburg die mij opbelde. “Professor, op onze redactie zitten vandaag een paar mensen te snotteren. Zijn de verkoudheden weer in het land?”

Ik geloofde maar half dat er die dag snotterende journalisten op de redactie op de Van Herkenrodesingel in Hasselt zaten, en ik geloof dat Lode ook niet geloofde dat ik hem geloofde. Maar het was voor beide partijen een vertrouwd ritueel, en dus deed niemand moeilijk.

Hij zou voor de krant van morgen een artikel schrijven over het begin van het verkoudhedenseizoen, en hij had een quote nodig waarin ik, net als alle voorbije jaren, zou zeggen dat we elk jaar een eerste golf verkoudheden zien wanneer het schooljaar ongeveer drie weken bezig is. Vervolgens vertelde ik dat verkoudheden niets met koudere temperaturen te maken hebben, maar veroorzaakt worden door een bont allegaartje van verschillende luchtwegvirussen. En dat die virussen door de kinderen in de toen nog niet perfect geventileerde klaslokalen argeloos aan elkaar werden doorgegeven. Daarna kregen de ouders van die kinderen de verkoudheden, en werden de virussen vervolgens ook op de werkplekken geïntroduceerd. En zo zou uiteindelijk iedereen wel een snotvalling krijgen.

Lode Ramaekers had sinds de jaren zeventig bij Het Belang Van Limburg als gerechtsverslaggever alle grote processen meegemaakt. Hij schreef dan ook op het kabbelende ritme van de assisenzaal en hij sprak op het tempo van het bronsgroen eikenhout.

Dat betekende dat een vijfminuteninterview snel een kwartiertje duurde. Want Lode dicteerde aan de telefoon mijn antwoord hardop maar in s l o w m o t i o n aan zichzelf, en schreef dit in mijn verbeelding in een ongetwijfeld kalligrafisch handschrift met een griffel op zijn lei.

Zijn opvolgvraag ging zoals elk jaar over de griep, en of dat virus dan ook al in het land was. Ik antwoordde dan dat er nog geen gebenedijd influenzaviruspartikel op het Belgisch grondgebied gesignaleerd was, maar dat ze in het zuidelijk halfrond wel een al dan niet apocalyptisch griepseizoen achter de rug hadden, en dat de griep hier ook wel zou arriveren rond de jaarwisseling.

Een beetje later dicteerde hij ‘g e b e n e d i j d’, ‘a p o c a l y p t i s c h’ en ‘j a a r w i s s e l i n g’, en dat laatste was dan mijn cue om, net als alle andere jaren, op het einde van het interview nog even het grote belang van de griepvaccinatie voor de senioren en de risicogroepen te benadrukken.

De ochtend daarna stond een mooi en voor iedereen leesbaar virologieartikel te lezen in Het Belang. Fijne vakman, die Lode Ramaekers. Ik mis hem.

Vandaag zullen het andere journalisten zijn die telefoneren naar Steven, Erika, Pierre, Geert, Johan en mij. Na twee covidjaren hebben we in ons land 11,5 miljoen virologen opgeleid. Die willen vandaag veel meer horen dan dat “verkoudheden worden veroorzaakt door een bont allegaartje verkoudheidsvirussen”.

Die miljoenen Belgische virologen willen exact weten welk genotype van adenovirus type 7 er momenteel circuleert, en of rhinovirus-C bij kleine kinderen reeds de ronde doet.

Ik stond gisteren bij de bakker rustig mijn beurt af te wachten om een volkorenbrood te kopen, en een mevrouw die achter mij in de rij stond vroeg of SARS-CoV-2 omikron subtype BA.2.75 nu eindelijk al boven de 2 procent zit in ons land. Het zijn rare tijden, ook voor virologen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234