Woensdag 05/08/2020

Opinie

De hardliners binnen en buiten Catalonië bijten in het stof

Steven Van Hecke.Beeld rv

Steven Van Hecke, hoofddocent Europese en vergelijkende politiek aan de KU Leuven

Donald Tusk was er duidelijk niet gerust op. Een uur vooraleer minister-president Puigdemont het woord zou nemen in het Catalaanse parlement deed de voorzitter van de Europese Raad een ultieme oproep. Uitgerekend in de plenaire vergadering van het Comité van Regio’s smeekte hij om af te zien van eenzijdige onafhankelijkheid, want zo’n verklaring zou “de dialoog onmogelijk maken”. Niet alleen via het gebruikelijke Twitter trouwens, ook via video en tekst deelde Tusk zijn boodschap, alsof hij zeker wou zijn dat zijn bede de bestemmeling zou bereiken. Of toch minstens de druk zou opvoeren. Een uur uitstel zorgde intussen voor extra drama. Dat een ultiem telefoongesprek met Commissievoorzitter Juncker daarvan aan de basis zou leggen, bleek fake news. Maar een zaak van de EU was het dus alleszins.

Dat werd door Puigdemont in zijn toespraak bevestigd: “Catalonië is een Europese aangelegenheid”. Niet alleen Europa, de hele wereld keek mee en dus gebruikte de minister-president van Catalonië zijn moment de gloire, mogelijk zijn laatste, om de grieventrommel te roeren en zijn versie van de feiten te geven: van Franco over het autonomiestatuut tot het referendum van vorige week zondag. Hij hield er de spanning in tot hij eindigde met een tweeslachtige boodschap: “Ik heb het mandaat om de onafhankelijkheid uit te roepen, maar die verklaring schort ik op om de dialoog een kans te geven.”

Tijd kan raad brengen

Wellicht slaakte Tusk een zucht van verlichting. Europa heeft immers geen gebrek aan crisissen en dus zit in Brussel niemand op de Catalaanse kwestie te wachten. En voor een bemiddelingsrol moet eerst ook Madrid akkoord gaan. Tijd kan altijd raad brengen en wie weet kan Tusk van het uitstel gebruikmaken om de Spaanse premier Rajoy alsnog aan de onderhandelingstafel te krijgen.

Het inpraten achter de schermen, dat de voorbije dagen op volle toeren draaide, heeft dus gewerkt. Voorlopig toch. De hardliners binnen en buiten Catalonië bijten in het stof en met de scherven van de voorbije dragen moeten de politici in Madrid en Barcelona aan de slag. Minstens even belangrijk voor Europa is dat zijn mantra – dialoog, eenheid in verscheidenheid, de-escalatie – zegeviert. Want een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring zou ook hebben betekend dat de EU met de billen bloot staat, en niet eens in staat is om in een van de eigen lidstaten het verschil te maken.

Dat Puigdemont nu inbindt, heeft wellicht ook te maken met voortschrijdend inzicht, al is het in Catalonië pas zeer laat opgedoken: dat een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring de deur sluit voor EU-lidmaatschap. Het is het ene of het andere. Als Catalonië lid wil blijven van de Unie, dan moet het ernaar handelen. Want het kan toch niet de bedoeling zijn om pakweg de euro te verliezen en godbetert de Spaanse peseta of een eigen munt in te voeren. Dat heet een steile leercurve. Op termijn is applaus daarvoor niet eens uitgesloten. Met al dat uitstel is het voor de Nobelprijs van de Vrede evenwel te laat. Volgend jaar beter misschien.

Meer opinie? Krijg op zondag en woensdag gratis onze nieuwsbrief OPINIEMAKERS. Inschrijven kan hier.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234