Vrijdag 15/11/2019

Standpunt

De gevestigde progressieve partijen konden geenszins profiteren van de afstraffing van centrumrechts. Dat moet je kunnen

Beeld rv

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van ‘De Morgen’.

Het is een weinig verheffend spektakel dat meer aan de brute natuur dan aan een beschaafde samenleving doet denken. Maar het behoort nu eenmaal tot de rituelen van de politiek: als een leider een teken van zwakte toont, keren uitdagers in de kudde, vaak uit ambitie of wraaklust, zich tegen hem (of haar). Het gevolg is een meestal venijnige machtsstrijd die meer verliezers dan winnaars kent.

Het ritueel volgt min of meer de traditie van een stierengevecht, met de politieke leider als opgejaagd dier. Eerst komen de picadores lansen in de flanken steken om de stier te verzwakken en in de fout te lokken. Die lansen krijgen de vorm van stekelige interviews of doelbewust gelekte interne nota’s. Uiteindelijk staat de matador op, en kan er maar één de winnaar zijn.

Soms duurt de strijd deerniswekkend lang. De Britse premier Theresa May kan erover meespreken. Maandenlang sloeg ze aanval na aanval af, met een incasseringsvermogen een betere zaak waardig. Uiteindelijk moest ze toch het hoofd buigen. De troonpretendenten zijn nu volop bezig elkaar de tent uit te vechten. Dat intussen een land naar de rand van de politieke en economische afgrond wordt geleid, lijkt een detail te zijn.

Op veel kleinere schaal ontrolt zich nu hetzelfde scenario in menig Belgisch partijhoofdkwartier. In de Wetstraat strompelen dan ook veel gewonde dieren rond. Behalve de radicale partijen VB en PVDA zijn er alleen maar verliezers, in het hoofd (Groen) of in de feiten (alle andere). Geen enkele partijvoorzitter van een gevestigde partij weet dan ook zeker dat hij of zij er volgend jaar nog zit.

Onweer of introspectie

Vooral op links hangt er nog onweer in de lucht. Niet omdat enkel daar verlies werd opgetekend – veeleer integendeel. Wel omdat daar óók verlies werd genoteerd. De stembusuitslag is dan ook bijzonder. Wanneer een centrumrechts kabinet verliest, verwacht je dat de linkse oppositie profiteert. In Vlaanderen konden de gevestigde progressieve partijen geenszins profiteren van de afstraffing van de centrumrechtse meerderheidspartijen. Dat moet je kunnen.

Dat vergt introspectie. Terecht wijzen interne critici erop dat die bezinning voorlopig nogal mager uitvalt. Bij sp.a dreef al snel de conclusie boven dat men desalniettemin toch goed bezig was. Bij Groen wilde men het graag gezellig houden. Maar zo werkt dat niet.

Optimisten zullen zeggen dat links, inclusief de radicale flank, geen terrein verloren heeft. Dat klopt, maar het resultaat van de versplintering is wel dat de kans weer wat kleiner geworden is op een beleid in Vlaanderen met een sociale of ecologische inslag die naam waardig. Draai het of keer het zoals je wilt: bij een stembusslag waar een centrumrechts beleid is afgestraft, is dat een zeer ontnuchterend besluit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234