Maandag 23/09/2019

cultuur

"De gesubsidieerde cultuursector in Vlaanderen blijft in ruime mate de passie van de blanke middenklasse"

Beeld uit de voorstelling 'Dit zijn de namen', een bewerking van het gelijknamige boek van Tommy Wieringa door NTGent. Beeld NTGent

Bart Eeckhout is commentator bij De Morgen.

Wat heeft de expertencommissies toch bezield bij hun strenge adviezen aan minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld) over de cultuurinstellingen die subsidie aanvragen? Die vraag zoemt rond sinds bekendraakte dat liefst een kwart van de organisaties in eerste instantie een onvoldoende hebben gekregen. Zelfs gerenommeerde kunsthuizen moeten het stellen met een matig rapport en de bange verwachting dat er minder geld komt.

Verontwaardiging is de logische eerste reactie. Dat internationaal gelauwerde gezelschappen zo kritisch beoordeeld worden, roept onbegrip op. Precies om de opmerkelijke beoordeling beter te begrijpen, heeft De Morgen besloten om via de wet op openbaarheid van bestuur alle vertrouwelijke adviezen in te kijken. Vandaag en maandag leest u een analyse van die lectuur.

We weten nu dus wat de commissies 'bezield' heeft. Het antwoord is niet bepaald geruststellend. Een van de belangrijkste, structurele en vaak terugkerende inhoudelijke kritieken vanwege de experts is dat het Vlaamse kunstenveld te blank is. Zowel bij kunstenaars, in leidende functies als in de raden van bestuur zit er in de cultuurorganisaties veel te weinig kleur. Problematischer nog is dat die blanke dominantie zich ook doorzet bij het publiek. Te weinig middelen worden ingezet om een diverser publiek aan te trekken, overigens niet alleen wat etnische afkomst betreft.

Zeker, er zijn krachtige en mooie uitzonderingen, maar over het algemeen blijft wit de toon zetten. En er zijn natuurlijk ook andere kritische elementen die vaker terugkeren in de beoordelingen, maar deze springt er toch uit.

Dit kan niet zomaar weggezet worden als een voorwendsel van een 'rechtse' regering om een 'linkse' sector kapot te maken. Dit is een verontrustende kritiek, omdat hij klopt. Om het zeer brutaal samen te vatten: de gesubsidieerde cultuursector in Vlaanderen blijft in ruime mate de passie van de blanke middenklasse. Al jarenlang wordt die vaststelling gemaakt, al jarenlang blijven de moedige cultuurmakers die het anders proberen te doen de uitzondering. Terecht heeft minister Gatz van diversiteit mede een beoordelingscriterium gemaakt, terecht nemen de adviescommissies dat criterium mee op in hun analyses. Anders verandert er nooit wat.

En voor u er zelf over begint. De kritiek op de te blanke gesubsidieerde kunsten geldt evenzeer voor de meeste mediaredacties, voor managements en bestuur van vele bedrijven en zelfs voor een tv-show als De mol. In die zin is de kunstenwereld een spiegel van onze grotendeels gesegregeerde samenleving. Helaas.

Bart Eeckhout Beeld Wouter Van Vooren
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234