Maandag 09/12/2019

Opinie

De foto waardoor ik mij de ogen uit mijn kop schaam

Hassan Bahara is een Nederlandse schrijver en journalist bij de Volkskrant.

Vorige week deed ik mijn best om met een grote boog om de 'boerkinidiscussie' heen te lopen. Gewoon een paar dagen wachten, dacht ik, dan richt de heilige verontwaardiging van het voor- en tegenkamp zich wel weer iets op anders. Wie weet vind ik dan zelfs de ruimte om net als een echte columnist iets over mijn huis-tuin-en-keukensores te schrijven, want altijd maar over die islam...

Maar dan wordt een foto gemaakt op een strand in Nice. De column die ik in de pen had over de o zo herkenbare Amsterdamse toeristenergernis kan weer in de la.

Op die foto in Nice zien we een moslima van middelbare leeftijd op het strand liggen. Ze draagt een zwarte legging. Daarboven een tuniek met lange mouwen. Om haar hoofd heeft ze een hoofddoek geknoopt, op die vlotte manier waarop westerse moslima's hem vaak dragen - meer een soort mutsje dan zo'n grote, allesbedekkende doek.

De vrouw kijkt omhoog naar vier agenten die haar omsingelen. Op een andere foto van hetzelfde tafereel zie je hoe een agent kennelijk een boete uitschrijft. En op een derde foto zie je de vrouw in de lens van het fototoestel staren terwijl ze haar tuniek uittrekt. De agenten hangen boven haar en kijken toe.

Volgens sommigen is het doorgestoken kaart, zou de vrouw expres in die dracht en op die plek, nabij een politiebureau, hebben gelegen en een reactie bij de politie hebben uitgelokt. Maar provocatie of niet - dit is dus hoe het boerkiniverbod wordt gehandhaafd. Of beter: dit is hoe een wrokkige en wanhopige staat een daad probeert te stellen tegenover de terreur waaronder hij gebukt gaat. Door een vrouw publiekelijk te vernederen en te beboeten.

Wat gaat er door iedereen heen die beweert dat een boerkiniverbod er is ter verdediging van de laïcité, dat het er is om vrouwen te redden van een onderdrukkende religie en cultuur? Kijk nog eens naar die foto. Durf dan nog eens te beweren dat die agenten handhavers zijn van een redelijk principe, of dat het vrouwenreddende feministen zijn, verkleed als dienders.

Nu zou ik hier natuurlijk iets moeten schrijven over het karakter van de boerkini, dat die linksom of rechtsom geen teken van voortschrijdende emancipatie is, maar dat een verbod nou ook weer niet nodig is. Daarmee kom ik lekker uit op een veilig midden. Vorige week voelde ik mij erg content in dat midden. Ik gaf alle dogmatische voor- en tegenstanders lekker het nakijken.

Maar dat is uiteindelijk frivole positiebepaling. Het privilege van iemand die weet dat hij het strand op kan zonder gekleineerd en beboet te worden vanwege een ongefundeerde associatie met terreuraanslagen. Het privilege van iemand die weet dat hij niet zal eindigen op een foto waarin zijn achteloze vernedering voor iedereen te zien zal zijn. Dit is een van de angstaanjagendste foto's die ik dit jaar zag - een waardoor ik mij de ogen uit mijn kop schaam voor mijn 'nuance' en 'afstand'.

Het grijze gebied waar een fragiel evenwicht heerst tussen moslims en niet-moslims wordt van alle kanten aangevallen: door religieuze zeloten en door overheden die verblind worden door kleinzielige revanche. Het wordt steeds krapper in dat grijze gebied, de grond wordt er onder onze voeten weggeslagen, door taferelen op foto's als deze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234