Donderdag 05/08/2021
Maarten Rabaey. Beeld DM
Maarten Rabaey.Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

De exit van Israëlisch premier Netanyahu is nog geen garantie op stabiliteit

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

Als een parlementaire meerderheid in de Knesset hen steunt, zal een bonte coalitie van Israëlische partijen erin slagen om eerstdaags ontslagnemend premier Benjamin Netanyahu na twaalf jaar naar de oppositiebanken te verwijzen. Een regering onder leiding van Naftali Bennett, die na twee jaar de fakkel zou doorgeven aan coalitiepartner en oppositieleider Yair Lapid, zal zo geschiedenis schrijven. Of ze stabiliteit kunnen brengen in het diep verdeelde land, en de naburige Palestijnse gebieden, is echter zeer de vraag.

Om te beginnen is de exit van Netanyahu vooralsnog relatief. Zijn Likoed-partij blijft een machtsfactor en potentiële stoorzender. Door de krappe meerderheid van de beoogde nieuwe coalitie in de Kamer (61 zetels op 120) kan koudwatervrees van een handvol parlementsleden volstaan om het coalitieplan te kelderen. Netanyahu probeert vooral de rechtsere leden van de nieuwe coalitie bang te maken voor de deelname van een Arabisch-Israëlische partij aan het kabinet.

De nieuwe coalitie biedt intussen weinig garantie op stabiliteit. Het is een groep welwillenden die verenigd worden door hun aversie tegenover Netanyahu maar niet noodzakelijk een visie delen over de richting van het land. Beoogd premier Bennett bijvoorbeeld leidt de ultranationalistische partij Yamina, die zich ooit als doel stelde de volledige Palestijnse Westelijke Jordaanoever te koloniseren. Zelf stond Bennett daar ooit aan het hoofd van een grote kolonie, Yesha. De Palestijnse Autoriteit zal zijn aanstelling dus met de grootste argwaan bekijken.

Voor de gematigde consensus in het kabinet kijkt iedereen naar Lapid, die met zijn Yesh Atid-partij vooral populair is bij seculiere Israëli’s van de middenklasse. Deze centrist is het vredesproces met de Palestijnen genegen en is voorstander van een tweestatenoplossing. Tegelijk wil ook hij niet onderhandelen over de status van Jeruzalem. En ook hij zal een vuist maken tegenover Hamas. Duurzame vrede is dus nog niet voor morgen.

Wat deze coalitie door de deelname van de kleine Verenigde Arabische Lijst wel kan nastreven is een stabilisering van de hoogoplopende interne spanningen in Israël. Samen met de bombardementen op Gaza braken in Israël zware schermutselingen uit tussen Joodse en Arabische Israëli’s. Deze conflicten bezweren zal een eerste prioriteit worden. Daarna, gaf Lapid al aan, zal veel aandacht gaan naar het economisch herstel na de verwoestende coronapandemie. Als dat lukt openen zich perspectieven.

De leider van de Verenigde Arabische Lijst, Mansour Abbas, is een pragmaticus die een deel van de herstelfondsen hoopt te kunnen investeren in betere levensomstandigheden voor de Arabische minderheid. Hij eist ook een bevriezing van de vernielingen van Arabisch-Israëlische en Palestijnse huizen. Of Bennett hem als premier tegemoet treedt of niet zal het verschil zijn tussen het maken of kraken van deze coalitie, en vrede of oorlog.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234