Donderdag 20/02/2020

Opinie

De epidemie van een nieuw coronavirus: ‘Much ado about little’

De straten van Wuhan ogen leeg. 'De angst was onnodig, dat geld had beter besteed kunnen worden', zegt Bonneux. Beeld Getty Images

Luc Bonneux is arts en epidemioloog.

Corona is een familie van een grote groep virussen. Het huidige paniekvirus heet officieel 2019-nCoV: het in 2019 ontdekt coronavirus. Verder schrijf ik ‘ncov’ voor het in Wuhan ontdekte virus dat veel schade veroorzaakt, meer door de knettergekke reacties van Chinese overheid en wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dan door het virus zelf. Ik moet er wel aan toevoegen dat de eigen Belgische deskundigen weer bakens van gezond medisch-epidemiologisch verstand zijn. Viroloog Marc Van Ranst en microbioloog Herman Goossens geven heldere informatie over de huidige stand van zaken, goed geduid en gepresenteerd door het VRT Journaal. Daar past enkel een welgemeend proficiat.

Coronavirussen veroorzaken infecties van de ademhalingswegen bij zoogdieren en vogels, zo ook bij mensen. Vier types virussen (met de welluidende namen HCoV-229E, -NL63, -OC43, en -HKU1) veroorzaken goedaardig verlopende verkoudheden, overal ter wereld. Daar is nu waarschijnlijk dit vijfde virus bijgekomen, dit ncov. Het is een geluk bij een ongeluk dat er tegen ncov geen vaccins of virusremmers bestaan, anders had big pharma en de door hen gesponsorde wetenschappers de paniek deskundig aangezwengeld tot nieuwe hoogten. De pandemieën van paniek, veroorzaakt door Mexicaanse griep en vogelgriep, behoren tot de grootste medische schandalen aller tijden. Waardeloze griepremmers werden nationaal gestockeerd voor een vogelgriep, te krijgen door het diep inhaleren van snot van zieke kippen. De bijzonder goedaardige Mexicaanse griep werd massaal bestreden met een griepvaccin dat onvoldoende was getest. Bij preventieve maatregelen is zot nooit zot genoeg: het kan altijd zotter.

De epidemie is begonnen bij enige patiënten met een longontsteking zonder bekende oorzaak. SARS indachtig heeft dit Chinese artsen gealarmeerd. SARS was ook een epidemie veroorzaakt door een coronavirus, maar SARS was veel kwaadaardiger. De mogelijkheid van een nieuwe epidemie met ‘iets als SARS’ heeft geleid tot verder onderzoek door het Chinese Center for diseases control. Die hebben dit nieuwe coronavirus snel geïdentificeerd. Het ncov veroorzaakt een griepachtig syndroom en is goed vergelijkbaar met een wintergriep. Ncov kan soms een longontsteking veroorzaken. Het gemiddelde dodelijke slachtoffer is oud en kwetsbaar. De ncov-ziekte lijkt niet ernstiger dan een wintergriep, eerder milder. De exacte sterfte is (nog) niet bekend omdat ziekte door ncov veeleer onschuldig verloopt. We zien enkel het topje van de ijsberg, de zieken met een longontsteking. Buiten de provincie van Wuhan is de sterfte in China nog 3 per 1.000 ziektegevallen met een overmaat aan oude, kwetsbare mensen. Wat nog steeds een overschatting is van de werkelijke sterfte.

Beeld rv

Samengevat: er is in China een epidemie op gang gekomen die in niets erger lijkt dan een wintergriep. Het ncov deelt met griep een grote besmettelijkheid met een lage sterfte. Kunnen we de verspreiding tegenhouden met draconische massaquarantainemaatregelen? Daar is geen spatje bewijs voor. Quarantainemaatregelen zijn zelden erg succesvol, laat staan bij weinig symptoomrijke virussen. Er zijn steeds gaten in het quarantainenet. Tegen deze illusoire baat staan torenhoge kosten, economisch en menselijk. De hoogste menselijke kost wordt betaald aan angst. Angst in China is te verwachten, zelfs zonder quarantaine. Maar de massaquarantaine verhoogt die angst aanzienlijk. Je kan veel preken dat ncov niet erger is dan een wintergriepje. De loodzware maatregel om tientallen miljoenen in quarantaine te plaatsen, suggereert exact het tegendeel. Mensen verliezen controle over hun bestaan, opgesloten in de eigen regio. De geruchtenmolens draaien op volle toeren: mensen geloven de officiële informatie niet. Het economische leven valt stil, mensen zijn doodsbenauwd. Op halflange termijn ontstaan er ernstige bevoorradingsproblemen: ondanks de quarantaine moet er voedsel en medicijnen naar de afgesloten regio. En wie dat brengt, wil ook weer weg. En al dat gedoe voor een relatief goedaardige ziekte.

Bedreigende pandemieën zijn minder een probleem voor de moderne volksgezondheid dan het geld en de angst die preventieve maatregelen kosten. De angst was onnodig, dat geld had beter besteed kunnen worden. Tegenover preventie staat adaptatie. Er is a new kid in town, een vijfde coronavirus. Vervelend, maar niet erg. De vroegere Engelse wijsheid zegt hierover: ‘De enige juiste manier om een griepje te behandelen is met minachting.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234