Zondag 20/10/2019

Opinie

De democratie heeft dringend uw steun nodig

Trumpaanhanger na de overwinning van Donald Trump. Beeld Photo News

Guillaume Van der Stighelen publiceerde onlangs Samen door één deur. Over hoe wij, kinderen van de Verlichting, onze samenleving moeten beschermen (Lannoo).

Rond Sinterklaas, vijfentwintig jaargeleden. Ik zit een krant te lezen in een café in de Antwerpse wijk Stuivenberg, beter bekend als de Seefhoek. In een hoek boven de toog hangt een televisietoestel. Op het scherm wordt gesproken met politieke kopstukken en commentatoren. Over de uitslag van de parlementsverkiezingen. Een week voordien, op zondag 24 november 1991, werd het land door elkaar geschud. Het onmogelijke is gebeurd. De extreem rechtse partij Vlaams Blok heeft 6,6% van de stemmen gehaald. Het woord is nu aan een kopstuk van de socialistische partij, die vier zetels moet inleveren:

Guillaume Van der Stighelen. Beeld Karoly Effenberger

"Ach, wie zijn de mensen die op zo'n partij stemmen. Laaggeschoolden en mensen met een IQ lager dan 90."

Hij zegt het. Letterlijk zo. Laaggeschoolden. IQ lager dan 90. Het is stil in het café. Opvallend stil voor dat uur op de dag. Ik zie de verweerde gezichten staren van achter hun pinten en bollekes. Het gaat over hen. De laaggeschoolden, dat zijn zij, de idioten. Dat wordt daar, op de nationale televisie gezegd door een vooraanstaande van hun partij. De partij van de kleine man. De partij die het in deze complexe en snel evoluerende wereld moet opnemen voor de zwaksten. Intussen loopt Filip Dewinter enkele straten verder van deur tot deur om handjes te schudden en bewoners te bedanken voor hun vertrouwen.

"Kom maar een koffietje drinken bij ons in het partijhuis, menske, dan moet ge thuis de stoof niet aansteken, dat scheelt." Het vervolg kent u.

We zijn vijfentwintig jaar later en er is weinig veranderd. Als democratische verkiezingen ons een uitslag bezorgen waar we niet gelukkig mee zijn, dan noemen we de kiezer "Onderontwikkeld, fout geïnformeerd" en misleid door "leugens van populisten die handig op de gevoelens inspelen van oude bange burgers met een bekrompen blik op de wereld". Of het nu gaat over Brexit, over Franse gemeenteraadsverkiezingen, presidentsverkiezingen in Turkije, Duitse deelstaatverkiezingen of de verkiezingen voor een nieuw staatshoofd in de VSA. Het einde van de wereld is nabij, de jaren dertig zijn er terug. En vooral: de democratie is in gevaar. De democratie?

"Leve de democratie, maar helaas is niet iedereen even intelligent, breeddenkend en grondig geïnformeerd als ik."

Voor de democratie is er maar één gevaar, dat is deze hovaardigheid. Dezelfde hovaardigheid waarmee straks in de wereld gesproken wordt over de keuze van miljoenen Amerikaanse burgers gisteren.

Als we de democratie willen beschermen en verstevigen, dan moeten we beginnen met het idee te aanvaarden dat mensen met een andere mening ook hebben nagedacht over hun keuze. Hoe onwaarschijnlijk dat soms ook lijkt. Dan moeten we beginnen met keuzes te respecteren die de onze niet zijn. Dat wil niet zeggen dat we die keuzes moeten aanvaarden. We mogen ze bestrijden, we moeten ze bestrijden. Want er is altijd gevaar. De democratie heeft uw steun dringend nodig. Maar doe het met tegenargumenten. Met overtuigende betogen. Met passie en met vuur. Niet met minachting voor de geestelijke vermogens van wie anders stemt. Want op een dag wreekt zich dat. Altijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234