Zondag 25/10/2020
Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

De cruciale vraag voor de nieuwe regering

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Maandagavond 27 mei 2019, één dag na de verkiezingen. In het journaal van de Franstalige RTBF uit Elio Di Rupo, dan nog PS-voorzitter, zijn voorkeur voor een regering zonder N-VA. “Maar”, voegt hij er aan toe, “de vraag is of zij (de andere Vlaamse partijen, red) de kracht en de politieke wil hebben om in een federale regering te stappen zonder Vlaamse meerderheid in de Kamer.” Het zal uiteindelijk een kleine 500 dagen geduurd hebben vooraleer die vraag positief beantwoord kon worden. En dan nog is het een geboorte met de spreekwoordelijke ijzers.

Het antwoord op de vraag waarom het zo lang moest duren, ligt verscholen in de woorden van Di Rupo toen. Met zijn vroege verklaring bruuskeerde de PS-topman zijn toekomstige gesprekspartners die een ernstig electoraal trauma opgelopen hadden. Ze waren ofwel psychologische verliezers (Groen) of zeer reële verliezers in middenpartijen (CD&V, Open Vld en sp.a) die stilaan voor hun overleven vechten.

Eerder dan gebrek aan onderling vertrouwen toont dat een kwestie van gebrek aan empathisch inzicht in elkaars gemoed. Veel tijd is zo verloren gegaan. En veel vertrouwen in de politieke instellingen is weggesijpeld. Deze regering begint haar gevecht dan ook bergopwaarts.

En nu? Na dagen en nachten intens onderhandelen zou je verwachten dat het inzicht in elkaars zenuwplekken en achillespezen eindelijk wel gegroeid is. De cruciale vraag voor de nieuwe federale regering luidt: houden de partners nu wel rekening met elkaars zere plekken? Het is hun enige kans op slagen.

Niet de precisie van de begrotingstabellen noch de formulering van de akkoorden over belastingen en pensioenen bepalen het mogelijke succes van deze regering. Wat telt is de onderlinge samenhang. Heeft deze bonte verzameling van concurrerende partijen de vaste wil om er samen uit te komen? Of vechten ze elkaar bij de eerste de beste gelegenheid toch weer de tent uit? Dat is de kwestie.

Toen in de zomer van 2014 de centrumrechtse regering-Michel de eed aflegde werd hier en daar ontroerd de lof gezongen van de ‘unieke’, ‘coherente’ samenstelling van de coalitie. Het leidde naar een van de meest ontgoochelende regeerperiodes uit de recente geschiedenis, met een electorale oplawaai voor alle deelnemende partijen. Juist omdat het wantrouwen als een gure wind door de regering woei, kon het zo vreselijk misgaan.

Daaruit vallen twee tegengestelde voorspellingen te puren. Ofwel wordt het alleen nog maar erger. Met tegengestelde partners, dubbelzinnige akkoorden en een zenuwachtige achterban valt dat niet uit te sluiten. Ofwel kan het, na deze uiterst moeilijke formatie, alleen maar beter worden. Zoals columnist Alain Gerlache in de weekendkrant stelde: “De Belgische politiek is zo grillig en onvoorspelbaar dat zelfs succes niet uit te sluiten valt.”

De burgers verwachten er weinig van. De regering mag hen verrassen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234