Dinsdag 16/08/2022

OpinieGustaaf Cornelis

De burgers moeten de hand in eigen boezem steken

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

Ruim honderd academici en opiniemakers pleiten in een manifest voor een duurzaam pandemiebeleid. Ze vragen aandacht voor de nevenschade van coronamaatregelen en verzetten zich tegen een te enge focus op virologie. Gustaaf Cornelis, hoogleraar wijsbegeerte en moraalwetenschappen aan de VUB, gespecialiseerd in wetenschapsethiek, is het niet eens met die kritiek.

Gustaaf Cornelis

Ik leg mijn eieren vandaag maar al te graag in de mand van de virologen en epidemiologen. We zitten met een pandemie. Het lijkt me dat de virologen de experts bij uitstek zijn, in de GEMS aangevuld met experts uit andere relevante domeinen. Voor alle duidelijkheid: ik spreek hier niet van vertegenwoordigers, maar experts die gedachten formuleren gebaseerd op wetenschappelijke kennis.

Wat is die wetenschappelijke kennis? Een zeer complex en dynamisch geheel van vaststellingen gemaakt na door de wetenschappelijke gemeenschap aanvaarde toepassing van uitgekiende methoden die de meest betrouwbare informatie opleveren. Het zijn daarnaast de democratisch verkozenen die hun wetenschappelijke adviezen omzetten in een beleid. Je kunt het niet eens zijn met dat beleid, maar voor mij staat het als een paal boven water dat we er zonder het gevoerde beleid nog slechter aan toe zouden zijn. Natuurlijk, alles kan beter; maar als het ietwat slechter zou gaan, vallen er nog meer doden en leed te betreuren dan nu al het geval is door covid.

Ik kies ervoor het volledige Belgische covidbeleid ronduit te steunen; wat het doet, is waanzinnig moeilijk. Enkelen moeten bijzonder snel adviezen formuleren op basis van een constante stroom van informatie (op de biomedische bibliotheek PubMed alleen al zijn van de voorbije twee jaar meer dan 200.000 artikels inzake covid te vinden); zij moeten een beleid uitzetten dat zo min mogelijk bijkomende schade genereert en de verspreiding van het vermaledijde virus afremt.

Je kunt die groep uitbreiden, je kunt frivole gespreksgroepen organiseren, je kunt zeggen dat ze nog meer rekening moeten houden met tal van andere zaken, je kunt vinden dat het nog transparanter moet, je kunt het oneens zijn met de keuzes van journalisten – dat is genoteerd – maar dan ga je voorbij aan de ware oorzaken van de problematiek: een snel muterend virus (stof voor virologen) en het ontbreken van voldoende inzet bij een te groot deel van de bevolking (daar zijn wij en wij alleen voor verantwoordelijk).

Het is juist dat de regels om de haverklap veranderen, het is juist dat je als burger ook niet meer zo goed weet wat het beste is om te doen (het overkomt mij ook). Maar dan heb je als burger de plicht je te informeren en bij onvoldoende informatie het zekere voor het onzekere te nemen, dat is gewoon doen wat gevraagd wordt en niet zo het je uitkomt.

De burgers moeten de hand in eigen boezem steken en niet de verantwoordelijkheid van alle onheil nog maar eens bij het beleid leggen. Het virus verspreidt zich snel omdat we hier en daar, wanneer het ons uitkomt, de adviezen met de voeten treden (‘Ach, mij overkomt het niet’). De regels zijn er alleen maar omdat de basisprincipes onvoldoende of niet worden gevolgd.

Die basisprincipes zijn nochtans kinderlijk eenvoudig: masker opzetten en afstand houden, en misschien ook wel je laten vaccineren. Een kind kan de was doen, zou je denken. Als er ergens meer op moet worden ingezet – en dat is werkelijk het enige – dan is het sensibilisering bij alle lagen van de bevolking voor het feit dat we allen in hetzelfde bootje zitten en allen samen moeten roeien om niemand te laten verzuipen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234