Zondag 26/05/2019

Column

De bosbrossers verdienen zoveel cynisme niet

Carl Devos (UGent). Beeld Bob Van Mol

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos.

Op 26 mei, over 119 dagen, zetten de Vlaamse partijen bij de samenvallende verkiezingen 406 kandidaten in. Onze Leuvense collega’s schatten dat ze daarvoor samen ruim boven 21 miljoen euro – stevig onder het toegestane maximum – in de campagne zullen investeren. Die gaat over alles behalve lokale en provinciale bevoegdheden. Niemand kan vandaag voorspellen waarover 26 mei zal gaan. Wellicht over veel tegelijk. Achteraf vinden we trouwens overal een uitleg voor.

We beleven nu een cruciale fase van de campagne. Wie kan bepalen waarover de verkiezingen kunnen gaan, omschrijft de bandbreedte van winst of verlies. In de campagne op kruissnelheid moeten dan de juiste mensen met de juiste voorstellen, al of niet geholpen of gehinderd door gebeurtenissen, de tweede helft van de wedstrijd lopen.

De afgelopen weken werd duidelijk dat ook het klimaat een thema kan zijn. Dat was ook zonder marsen het geval, misschien minder nadrukkelijk. Het is evenwel voorbarig te veronderstellen dat klimaat door het voorbije straatprotest het hoofdthema zal zijn. Zo’n thema komt er allicht niet. Omdat er veel problemen zijn die dringend actie vragen en veel actoren samen veel thema’s willen zetten. Enkele weken geleden klonk zeker dat migratie hét thema zou worden. Soms worden kwesties, zoals confederalisme, vroeg afgehandeld zodat het dichter bij de verkiezingen over belangrijkere zaken kan gaan.

Signaal

Dat het minstens een beetje ook over onze natuur zal gaan, is zeker. Ons klimaatbeleid faalt, leren ook internationale vergelijkingen. Samen met het energie- en mobiliteitsbeleid raakt het de totale catastrofe. Maar voor veel mensen gaat het niet enkel, zeker niet vooral, over het einde van de planeet. Wel over het einde van de maand. Bovendien vormen die marsen geen grote politieke bedreiging. 

Ten bewijze: deze kritiek op uitblijvend beleid wordt zonder gêne door politici gerecupereerd als een steunbetuiging voor hun ambities. Er is dan wel veel volk op de been, maar vooral om een probleem te signaleren. Zonder duidelijke voorstellen. Wellicht zou de eensgezindheid daarover veel kleiner zijn. Alle partijen tonen met eigen groene laagjes in hun programma dat ze het ‘signaal’ begrijpen. Maar ondertussen zit er veel meer volk thuis over andere problemen te kniezen. En zijn die ook niet klaar om de prijs voor de klimaatbeleidsomslag te betalen. Het zou een mirakel zijn als de klimaatbetogers erin slagen het met zovelen nog 100 dagen vol te houden. Als de gelederen uitdunnen, verzwakt ook de druk. En die is nodig om snel veranderingen af te dwingen.

In dit land zet beleid geen grote stappen, het schuifelt op knieën. Afgeschuurd door buitensporige compromiskunde slenteren we tussen uitgedunde compromissen en onder symbolen bedolven stilstand. Wie een trap onder het beleid wil geven moet de straat op. In onze ingedommelde democratie vergeten we dat daar belangrijke stappen gezet zijn. Sommige kritiek op het jeugdig protest is terecht, maar dit positief burgerschap verdient zoveel cynisme niet. Natuurlijk vinden velen het spijbelen spannender dan het klimaat. Zijn ze niet consequent, missen ze kennis en vooral haalbare voorstellen. Maar hun bezorgdheid is terecht.

Helaas is dat stilaan onderwerp van een religieus conflict. Het klimaatsysteem is complex, de precieze impact van de mens voer voor discussie. Vaker emotioneel dan wetenschappelijk. Wie (ook terechte) vragen stelt bij de vooropgestelde verantwoordelijkheid van de mens en doemscenario’s, is voor de één een negationist. Voor de ander vormen die een ‘geloof’ waarin alle milieu- en klimaatproblemen tot CO2-reductie herleid worden, om radicale maatregelen te rechtvaardigen.

Mirakeloplossingen

Nochtans levert de wetenschap al 100 jaar de wetenschappelijke feiten aan, die onvoldoende in het debat aan bod komen. Maar wetenschap voert geen pasklare beleidsoplossingen aan: die keuzes moet de democratie maken. Voor radicale omkering is geen draagvlak, bovendien bestaan mirakeloplossingen niet. Enkel volgehouden inspanningen op veel terreinen tegelijk, langs een uitgewerkt plan dat ambitieuze, haalbare doelen stelt. Mentaliteitsverandering en veel technologische innovatie.

Voor Groen is dit een thuismatch, de optimistische benadering ter zake van Open Vld blijft vooralsnog een oppervlakteverschijnsel. N-VA zet zich met het ecorealisme vakkundig op het voor haar onbekende terrein, maar wil het vooral over iets anders hebben. Dat geldt ook voor de andere partijen. Alleen ­als­ wekelijks, zoals gisteren, een ­massa ­door ­Brussel ­trekt wordt ­klimaat ­zeker ­hét hoofdthema. Anders is dat wachten tot het welvaartsverlies voor te veel mensen duidelijk wordt. Wachten tot het nagenoeg te laat is doen we haast met alle problemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.