Donderdag 24/10/2019

Opinie

De boerka is het equivalent van de Jodenster

Een moslima in boerka poseert in Brussel. Beeld Bas Bogaerts

Dirk Verhofstadt is publicist en kernlid van denktank Liberales. Luckas Vander Taelen is opiniemaker.

De schrijfster Rachida Lamrabet, die werkt bij het Gelijkekansencentrum Unia, verdedigt het recht van vrouwen om een boerka te dragen. Het verbod daarop vormt in haar ogen een aantasting op de vrijheid en de privacy van de vrouw (DM 22/3). Uiteraard heeft ze het recht om deze mening te verkondigen, maar wij hebben ook het recht om te zeggen dat ze hiermee een misogyn en achterlijk standpunt inneemt dat indruist tegen de universele mensenrechten zoals de gelijkheid van man en vrouw. Het getuigt ook van een compleet gebrek aan kennis over de reden waarom vrouwen in veel landen, zelfs bij ons, verplicht worden om een dergelijk middeleeuws gewaad te dragen.

Neem Iran. Daar waren vrouwen tot diep in de jaren 70 vrij om ongesluierd door het leven te gaan. Met de komst van Ayatollah Khomeini werden ze echter verplicht om zich zo veel mogelijk te bedekken. De religieuze politie pakt er meisjes en vrouwen op die te weinig bedekt rondlopen, waarna ze vaak mishandeld worden. Dezelfde evolutie zagen we in Egypte, Tunesië, Marokko en andere moslimlanden waar vijftig jaar geleden nauwelijks hoofddoeken te zien waren. Onder druk van de Moslimbroederschap en salafistische groepen werden vrouwen gedwongen om zich te sluieren. Toen vrouwen op het Tahrirplein ongesluierd kwamen betogen voor meer vrijheid, werden ze massaal verkracht. In Afghanistan, Pakistan, Saudi-Arabië en de Islamitische Staat moeten vrouwen zich volledig bedekken, zo niet worden ze soms dood gestenigd.

Onder invloed van het salafisme en andere radicale moslimgroepen worden ook bij ons vrouwen en meisjes steeds meer verplicht om een hoofddoek, een hidjab of zelfs een boerka te dragen. De sociale druk van de vader, de familie en de hele gemeenschap is zo zwaar dat vrouwen en meisjes zich niet met losse haren in de publieke ruimte durven te bewegen. Het is stuitend dat mevrouw Lamrabet niet inziet hoe sterk het paternalisme is binnen de moslimgemeenschap. Heel wat moslimmannen voelen zich superieur tegenover de vrouwen en behandelen hen als minderwaardige wezens.

Vrouwen en meisjes mogen zich vaak niet in de publieke ruimte bewegen zonder hun toestemming. Het discours van mevrouw Lamrabet is ook laf ten aanzien van de vele moslimvrouwen die zich weigeren te sluieren. Met haar standpunt breekt ze de kansen van meisjes die in een gezin geboren worden waar moeders hun vaak jonge dochters opleggen om zich ook volledig te bedekken.

Private gevangenissen

De bedekking van de vrouw is in feite de consequentie van de superioriteitsgedachte van de man tegenover de vrouw. Het is het hedendaagse equivalent voor de Jodenster tijdens de naziperiode. Daar zijn vier gelijkenissen. 

De boerka is net als de Jodenster opgedrongen door een groep die zich superieur acht aan anderen. De nazi’s vonden de ariërs superieur tegenover de Joden, vandaag denken orthodox islamitische mannen hetzelfde tegenover hun vrouwen. De boerka is het uiterlijke kenteken van die inferieure groep, net zoals de gele ster dat was voor de Joden. Vrouwen mogen alleen gaan op plaatsen en tijdstippen die door de mannen worden opgelegd, net zoals de nazi’s dat deden tegenover de Joden die niet op banken of trams mochten zitten en voor de avondklok binnen moesten zijn. 

De boerka is, in de ogen van de mannen die het opleggen, een middel om een onrein wezen af te schermen tegenover de ‘zuivere’ mannen zoals de Jodenster dat ook deed. En ten slotte, maar allicht het meest treffende, is het feit dat de boerka het individu uitwist zoals ook de Davidster dat deed met de Joden. Joden werden niet beschouwd als unieke mensen met een eigen persoonlijkheid maar als minderwaardigen. Hetzelfde overkomt nu vrouwen in de orthodoxe islam van wie het aangezicht wordt uitgewist.

Boerka’s zijn het hedendaags symbool van de de-individualisering. Het zijn private gevangenissen waarbij de vrouw de wereld alleen kan zien door een gaas, zoals de tralies van een cel. Wie gelooft dat vrouwen de boerka uit vrije wil dragen is naïef, dom, of erger nog, onverschillig. Wie de boerka toestaat, kiest de kant van de onderdrukker. 

Dat alles maakt de positie van mevrouw Lamrabet als medewerkster bij Unia problematisch. In haar interview zei ze dat vrouwen met een boerka niet willen deelnemen aan de samenleving, en dat vond ze geen probleem. Ze zonderen zich af, maar leven doorgaans op kosten van de gemeenschap. Dat is onaanvaardbaar, want een dergelijke houding verhindert integratie, draagt bij tot afkeer van onze manier van leven, onze rechten en vrijheden, onze solidariteit en burgerzin. Opkomen voor gelijke kansen betekent dat men juist de hindernissen daartoe wegneemt. Wie de boerka verdedigt, gaat daar tegenin.

Twee vrouwen in boerka, Sint-Joost-ten-Noode. Beeld BELGA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234