Donderdag 04/06/2020

Standpunt

De AXA-ontslagen bewijzen: de robots zijn hier

Beeld Photo News

Bart Eeckhout is commentator bij De Morgen.

'Waar zijn de robots nu?', vragen non-believers in de robotisering en digitalisering zich af bij elk gunstig bericht over de tewerkstelling in dit land. Wel, hier zijn de robots. Het zijn vingerafdrukken van robots die achterblijven op het verrassende massa-ontslag bij verzekeraar AXA.

Conjunctureel is de lage winstmarge door lagerentepolitiek van de Europese Centrale Bank de drijfveer voor de ontslagen. Maar wie goed toekijkt, komt tot de conclusie dat de ontslagen op termijn onvermijdelijk waren. Omwille van de robots. Terecht wordt met vrees uitgekeken naar sectorgenoten die dezelfde weg op zouden kunnen gaan. Omwille van de robots. Eerder kenden ook de banken al een gelijkaardige ontslaggolf. Omwille van de robots.

Bart Eeckhout.Beeld Wouter Van Vooren

Het probleem met voorspellingen over robotisering is dat ze vaak als angstaanjagende sciencefiction klinken. Neen, de 'robots' zijn geen Frankenstein-achtige wezens die hun scheppers in algehele socio-economische ellende komen storten. Maar er is wel degelijk een evolutie, waarbij de machine na delen van de fabrieksvloer ook stukken kantoorruimte inpalmt. Repetitieve, weinig probleemoplossend vermogen en flexibiliteit vergende banen gaan eruit. Dat kan en zal tot brutale ontslagrondes leiden.

De nuance is dat dat niet per se tot een algehele diepe crisis hoeft te lijden. Dat blijkt ook uit de cijfers van de arbeidsmarkt, die, ondanks de grote klappen van de voorbije dagen, redelijk gunstig blijven. Ook machine-arbeid kan banen, welvaart, groei genereren. Maar het zijn dan wel niet hetzelfde type banen.

Een toekomstige arbeidsmarkt in drie stromen dient zich aan: bovenaan de gelukzakken met een creatieve, veeleisende en toekomstvolle job; onderaan een grote groep voor wie dat te hoog gegrepen is en die zich tevreden moeten stellen met precaire 'kutjobs'; en aan de zijlijn een grote groep die niet meer meekan. De statistieken laten het niet zien, maar de digitalisering maakt wel degelijk slachtoffers.

Voor de overheid stelt de zaak-AXA dan ook wel degelijk een probleem. Terwijl zij (terecht) inzet op langer werken, duwen robotiserende bedrijven nog altijd grote groepen oudere werknemers naar die zijlijn. Een overheid mag zich niet tevreden stellen met het naar de ziekteverzekering jagen van deze groep, om de eigen werkloosheidsstatistieken op te blinken. De utopische en onbetaalbare arbeidsherverdeling waar de PS van droomt, biedt al evenmin soelaas.

Wat dan wel? Sta ons toe vast te stellen dat we nog niet veel beloftevolle antwoorden gelezen hebben. Misschien kan AXA dat debat in een stroomversnelling brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234