Woensdag 17/07/2019

Opinie

De argumenten tegen nultolerantie zijn vals. De doden en zwaargewonden helaas niet

De plaats van het ongeval in Kortessem waarbij vijf inzittenden omkwamen. Beeld BELGA

Cathy Berx is gouverneur van Antwerpen en voorzitter van het Vlaams Forum Verkeersveiligheid.

België is zowat de slechtste leerling van de Europese klas op het vlak van verkeersveiligheid. Belgische chauffeurs rijden het meest onder invloed van drugs en pillen. Bijna 20 procent van de Belgen geeft toe in de voorbije dertig dagen minstens één dag met een te hoog alcoholpromille te hebben gereden. Enkel Frankrijk doet op dit vlak nog slechter. Vlaanderen scoort amper beter dan België.

De gevolgen zijn navenant. De kans om te sterven in het Belgisch verkeer is bovengemiddeld hoog. Nergens in Europa sterven meer fietsers in het verkeer dan in Vlaanderen. Nergens sterven meer mensen op de autosnelwegen dan in Vlaanderen.

Met het huidige beleid klinkt zelfs het halen van de mijns inziens schier onuitspreekbare, moeilijk te harden ‘doelstelling’ van maximaal 420 doden in het Belgische verkeer van wie maximaal 200 in het Vlaamse verkeer tegen 2020 als bedrog. Trekken we de huidige trend door, dan zullen in 2020 immers nog steeds 543 personen het leven laten in het Belgische verkeer (123 meer dan de vooropgestelde ‘doelstelling’) van wie 272 (72 boven de ‘doelstelling’) in het Vlaamse verkeer.

Om de mijns inziens enig aanvaardbare norm en doelstelling op het vlak van verkeersveiligheid (en uitstoot) te halen – ZERO, nul, geen doden en/of zwaargewonden meer in het verkeer – waar België en Vlaanderen op inzetten tegen 2050, wanneer een groot deel van de huidige chauffeurs al dood of bijna met pensioen zullen zijn, zijn veel drastischer maatregelen noodzakelijk.

Voortdoen zoals we bezig zijn is in elk geval geen optie, tenzij we het leven van elke willekeurige medemens in het verkeer blijven beschouwen als waardeloos. Of minstens, als van ondergeschikt belang aan onze behoefte aan alcohol en ons vermeende recht om onder invloed toch nog met de auto te rijden. In de hoop en de verwachting dat niemand het in zijn of haar hoofd haalt om ons pad te kruisen.

De belangrijkste argumenten tegen nultolerantie voor rijden onder invloed zijn genoegzaam gekend: de meeste mensen kennen hun limiet wel. Ze stoppen op tijd. Wie verantwoord met alcohol kan omgaan, moet niet boeten voor zij die hardleers zijn en zullen blijven, al opteren we voor de strengste norm. De politiecapaciteit is beperkt. Bij nultolerantie wordt het – zo mogelijk – nog gevaarlijker, want de zwaarste drinkers dreigen door de mazen van het net te glippen. Nultolerantie heeft enkel het voordeel van de duidelijkheid, voor de rest verandert deze maatregel niets.

Houden deze argumenten steek?

Zolang de norm lakser is dan ‘nul’, blijft de verleiding groot. Stoppen na een glas is kennelijk moeilijker dan niet beginnen, als men nog moet rijden. Het is als met het zakje chips of snoep. Open is op. De groepsdruk zal eindelijk kantelen. Gedaan met dat ‘eentje dat nog wel moet kunnen’. Overigens, tussen de limieten kennen en respecteren gaapt in België kennelijk een grote kloof. We helpen elkaar duidelijk niet om die te dichten. Alleen een duidelijke norm, nultolerantie, biedt enige kans op de juiste sociale controle. Wie nog moet rijden, drinkt niet. We gedronken heeft, rijdt niet.

Alcoholcontroles zijn al jaren ‘aselectief’. Botsen is blazen. Voor alle andere acties en wegcontroles geldt: wie op een controle stuit, wordt aan een alcoholtest onderworpen. Dankzij de veralgemeende invoering van de zogenaamde ‘sampler’, gaat dat behoorlijk snel en accuraat. Belangrijker is het heldere pleidooi van de federale politie in het Vlaams Forum voor Verkeersveiligheid voor de nultolerantie. Als de politie er geen graten meer in ziet om de strengste norm te handhaven, wie dan wel? Nog belangrijker is de preventieve werking voor wie nu nog rekent en net over de schreef gaat. De kans is erg groot dat – uiteindelijk – enkel de ‘diehards’ (‘kill hards’) overblijven, waardoor het vermeende probleem van gebrek aan of onoordeelkundige inzet van de politiecapaciteit meteen van de baan is.

Allicht klopt het dat nultolerantie alleen niet helpt. Dat heeft het Vlaams Forum voor Verkeersveiligheid of ik ook nooit beweerd. Nultolerantie is een noodzakelijke, maar niet-voldoende maatregel om een einde te maken aan de schande van de zeshonderd verkeersdoden en nog veel meer zwaargewonden die mensen en families tekent voor het leven. Behalve voor de nultolerantie wordt voor alcohol ook gepleit voor een alcoholslot als standaarduitrusting voor elke auto, bestelwagen, truck. Het zal de kostprijs ervan drastisch doen dalen en de naleving ervan sterk ondersteunen.

Bovendien zet het Vlaams Forum consequent in op de 4 E’s: Engineering (weginfrastructuur en intrinsieke veiligheid van vervoersmiddelen), Education (sensibilisering, opvoeding, opleiding), Enforcement (pakkans en handhaving) en Engagement (persoonlijke verantwoordelijkheid van elke weggebruiker en respect voor elkaar). De weg naar een Noorse mentaliteit is nog (te) veraf. Maar wie het écht meent met verkeersveiligheid, kiest nu alvast resoluut voor nultolerantie voor alcohol in het verkeer. Het draagvlak is er en zal verder groeien. Een kwestie van respect, toch?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden