Maandag 29/11/2021
Vier miljoen Fransen gingen de straat op tegen terreur en voor persvrijheid. Beeld AFP
Vier miljoen Fransen gingen de straat op tegen terreur en voor persvrijheid.Beeld AFP

Griet Op De Beeck

De angst voor terrorisme is bovenal een gevoel

Griet Op de Beeck is schrijfster en columniste voor De Morgen.

Ik zou zondag zeker mee hebben gelopen in mijn stad, als ik niet al lang voordien geboekt was om 's middags in Rotterdam te gaan spreken over mijn boeken. Op de terugweg hoorde ik een deelnemer op de radio: "Het creëert solidariteit. Het is natuurlijk alleen maar een gevoel, en toch geeft het moed om te blijven vechten." Bevreemdend vond ik die woorden.

"Alleen maar een gevoel", alsof dat in het licht der dingen niet belangrijk zou zijn. Terwijl in dit heftige hoofdstuk in de geschiedenis zoveel draait om gevoel.

De angst voor terrorisme is bovenal een gevoel. De kans om neergeschoten te worden door een terrorist blijft objectief eindeloos veel kleiner dan de kans om te sterven aan een of andere welvaartsziekte.

De redenen waarom jonge mensen zich laten bekeren tot radicale, gewelddadige bewegingen hebben alles te maken met het gevoel dat ze voordien niet meetelden, geen kansen kregen, geen uitwegen zagen.

De schrik voor zogenaamde islamisering die duizenden mensen de straat op jaagt in Dresden, terwijl in die stad 0,1 procent van de bevolking moslim is: louter een gevoel.

Dat mensen die een tijdje geleden hoogst verontwaardigd reageerden toen deze krant de wansmakelijke cartoon over Obama publiceerde (en zich daar terecht uitgebreid voor verontschuldigde), nu spontaan "Je suis Charlie" op hun Facebook posten, heeft te maken met het gevoel dat het belangrijk is om je nu voor vrijheid van meningsuiting uit te spreken.

Dus waarom zou het onbelangrijk zijn: een gevoel van solidariteit, van hoop, van willen omarmen in plaats van verder te polariseren?

En dan dat woord 'vechten'. Ik begrijp wel wat die getuige bedoelt, en je kan natuurlijk ook vechten vóór iets, maar er schuilt gevaar in dat soort retoriek, volgens mij. Straks lijkt het alsof we in een permanente staat van oorlog verkeren tegen een vijand waar we geen of weinig verweer tegen hebben als het er echt op aankomt. Net zomin als tegen vliegtuigen die neerstorten en chauffeurs die ongewild slachtoffers maken en ziektes die zo sluipend hun intrede maken dat ze te laat worden opgemerkt.

Toch hebben we niet de indruk dat we daartegen actief strijd moeten voeren als we buitenstappen.

Dat er in Frankrijk militairen worden ingezet bij mogelijke doelwitten begrijp ik wel, maar of dat straatbeeld mensen zal helpen om dit trauma te verwerken, blijft toch maar de vraag.

Het is verschrikkelijk wat er is gebeurd, zoals 9/11 dat was. En Madrid, en al die andere terroristische aanslagen wereldwijd. Het is evenzeer indrukwekkend dat er alleen al in Frankrijk vier miljoen mensen op de been zijn gebracht die manifest willen blijven geloven in een wereld waar verschillende culturen in vrede naast mekaar mogen bestaan. En wij kunnen nog altijd zelf kiezen op welk van die feiten we de klemtoon leggen, en elke dag proberen - hoe miniem ook - om het verschil te maken.

Toen ik zondag in dat treurige stukje Rotterdam liep, de grote bos bloemen in de hand die ik net had gekregen, zag ik op straat een gesluierde vrouw iets tegen haar zoontje zeggen waar hij heel erg om moest lachen. Ik ben op haar afgestapt en heb gevraagd of ik haar die bloemen cadeau mocht doen.

Ze keek weifelend: "Vindt u ze niet mooi dan?"

"Toch wel, maar daarnet waren er zoveel onbekenden lief voor mij, en ik zag u met uw zoon in de weer, en ik kreeg zin om op mijn beurt lief te zijn voor een onbekende die er leuk uitzag. Als ik u er een plezier mee zou doen."

"Paars is mijn lievelingskleur", zei haar dochtertje tegen mij. "Ik hou veel van bloemen", antwoordde de vrouw. We hebben nog even heen en weer gepraat en ze is vertrokken. Met de bloemen. Het is maar een dingetje, ik weet het wel, en ik wil de complexiteit van dit alles niet onderschatten. Maar toch. Mensen die elkaar zien, mensen die zich gezien voelen, het is een klein begin, misschien.

null Beeld Jonas Lampens
Beeld Jonas Lampens
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234