Vrijdag 13/12/2019

Opinie

De advocaat is er niet om het publiek te plezieren

Hugo Lamon. Beeld rv

Hugo Lamon is advocaat en woordvoerder van de Orde van Vlaamse Balies.

Grote strafzaken kunnen altijd rekenen op veel persbelangstelling. Als de advocaat van de hoofdverdachte dan een procedurefout opwerpt, is het hek van de dam. De publieke opinie, met de sociale media als megafoon, kan het niet vatten. Het is toch niet mogelijk dat een zaak door een procedurefout (een document in een verkeerde taal) de mist kan ingaan? En kan het eigenlijk wel dat personen die verdacht worden van terrorisme zoveel aandacht krijgen van het gerecht? En kan een advocaat een terrorist wel verdedigen, zeker wanneer de betrokkene zegt de rechtbanken niet te erkennen en dat enkel Allah over zijn lot kan beslissen.

De wil van de heerser

Advocaten zijn er niet om het publiek te behagen en dus past het om een aantal principes in herinnering te brengen. Om te beginnen: iedereen heeft recht op een eerlijk proces. Dat geldt zeker ook voor wie zich afzet tegen de principes van de rechtsstaat. De sterkte van een democratie wordt afgemeten aan de wijze waarop ze omgaat met haar tegenstanders, want anders verglijden we naar een dictatuur waar enkel de wil van de heerser regeert.

Het is ook nodig om te benadrukken dat een advocaat niet kan worden gelijkgesteld met zijn cliënt. Een advocaat die een moordenaar verdedigt, keurt daarmee die daad niet goed en is uiteraard ook zelf geen moordenaar. Iedereen, ook wie van de meest gruwelijke feiten wordt verdacht, heeft recht om door een advocaat te worden verdedigd en te worden bijgestaan. Dat hoort ook zo in een beschaafd land. De advocaat en de cliënt bespreken samen hoe ze hun verdediging opbouwen. De cliënt neemt de advocaat in vertrouwen en die moet daarbij in alle onafhankelijkheid en met vakkennis oordelen hoe hij dat juridisch vertaalt. Daarom heeft de advocaat ook een strikt beroepsgeheim, want hij weet vaak meer. Dat is essentieel in de vertrouwensrelatie.

Dat een advocaat een procedurekwestie opwerpt, is niet abnormaal en getuigt van professionalisme. Procedureregels zijn er om een eerlijk proces te garanderen. Essentieel is dat die regels vooraf zijn vastgelegd en voor iedereen op dezelfde manier gelden. De wetgever vindt sommige regels zo essentieel dat een overtreding daarvan het statuut krijgt van een onherstelbare procedurefout. Daar is de laatste jaren flink wat aan gemorreld, omdat – alweer – de wetgever vindt dat bij vele procedurefouten ook moet worden aangetoond dat de rechten van de verdediging geschonden zijn.

Wet om Vlamingen te beschermen

Het is hier niet de plaats om standpunt in te nemen over de vraag of de aanstelling van een onderzoeksrechter in een verkeerde taal tot de vrijspraak van een verdachte moet leiden. Daarover zal de rechter die de vraag voorgeschoteld kreeg zelf en in alle onafhankelijkheid oordelen. Hij zal eerst moeten nagaan of de taalwet op die situatie van toepassing is. Niemand anders. Maar toch dit: de taalwet stamt uit 1935 en wilde vermijden dat Vlamingen oneerlijk behandeld zouden worden als een proces in het Frans zou verlopen (een taal die ze niet verstonden). Toen vond de wetgever dat de schending van de taalwet onherstelbaar was. Het is dus nu de vraag of de sanctie uit de taalwet nog van deze tijd is. Die vraag moet door het parlement worden beantwoord, maar dat kan dan enkel voor de toekomst gelden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234