Woensdag 01/02/2023

De gedachteDouglas De Coninck

De aanhoudende incidenten op het terreurproces wijzen op een breuklijn

null Beeld Eva Beeusaert/Belga
Beeld Eva Beeusaert/Belga

Douglas De Coninck is journalist.

Douglas De Coninck

“Dat is de grote inzet van dit proces. Gaan ze spreken of niet? Ik hoop dat de slachtoffers zo veel mogelijk antwoorden krijgen.” Woorden van federaal procureur Frédéric Van Leeuw, twee jaar geleden in deze krant.

Je kan aan het einde van week 1 van het terreurproces niet zeggen dat het lekker loopt. Logistieke hulpjes Bilal El Makhoukhi en Hervé Bayingana Muhirwa nemen maandag wellicht opnieuw hun plaats in in de glazen box, de hoofdverdachten komen hun cellen niet meer uit. Ze hopen zo verdere toegevingen af te dwingen in de dagelijkse transportprocedure.

De door Mohamed Abrini als “satanische muziek” beschreven heavy metal door de koptelefoon is na die ene opmerking daarover al weggevallen. Alles wijst erop dat enkel stopzetting van de ochtendlijke naaktfouilleringen Salah Abdeslam, Mohamed Abrini, Sofien Ayari en Ali Al Haddad Asufi er eventueel toe kan brengen terug te keren naar de rechtszaal. Vraag is of daarmee het einde van de eisenbundel zal zijn bereikt.

De aanhoudende incidenten wijzen op een breuklijn. Ervan uitgaand dat de daders van 22 maart ergens op een onbekende plek in Brussel kalasjnikovs en explosieven achterlieten voor een vervolgcel, is het federaal parket van mening dat we nog steeds in een war on terror verwikkeld zijn en in oorlogstijd nu eenmaal andere regels gelden.

Daartegenover staan mensen als Luc Hennart, die als voorzitter van de Brusselse rechtbank altijd argumenteerde dat terroristen net zoals andere criminelen horen te worden berecht in een rechtszaal. Zonder handboeien om, zonder wapenvertoon en zonder agenten met bivakmutsen rond elke verdachte. Zowel Ayari als Abdeslam werden in Brussel al eens in een ouderwetse rechtszaal berecht, bij het proces rond de schietpartij in de Driesstraat in Vorst, begin 2018. In een rechtszaal, niet in een verbouwde NAVO-bunker. Dat verliep perfect en in elk geval veel minder incidentrijk dan nu.

We lijken een beetje uit het oog te zijn verloren dat de verdachten op dit proces, juist doordat ze nog in leven zijn, eigenlijk zouden kunnen worden beschouwd als dissidenten van IS. Biedt dit proces hen door de soms lichtjes absurd klinkende veiligheidsmaatregelen wel de kans om de IS-ideologie de rug toe te keren en de dialoog aan te gaan met de nabestaanden?

Op het proces in Parijs was dat exact wat gebeurde met de Tunesische verdachte Sofien Ayari nadat hij vanuit de zaal was toegesproken door een moeder die op 13 november 2015 haar dochter had verloren. Ze had gezegd dat ze hem graag even wou knuffelen, in de hoop zo tot hem door te dringen. “Ik was niet van plan hier te spreken”, zei Ayari. “Maar deze dame doet mij denken aan mijn eigen moeder. Ik kan haar dochter niet terugbrengen. Het enige wat ik kan doen is antwoorden.” En hij vertelde. Hoe hij als naïef joch van 21 in 2014 naar Syrië was getrokken. En opeens kwamen de woorden: “Ik zat fout.”

Dit is ongeveer wat je in Brussel hoopt te zien gebeuren. En wat je aan het eind van week 1 helaas niet zo gauw meer ziet gebeuren.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234