Donderdag 09/04/2020
Alain Gerlache.Beeld DM

OpinieAlain Gerlache

De ‘aangeduide overlever’ Sophie Wilmès is verdiend premier geworden

Alain Gerlache is zelfstandig journalist voor onder meer de RTBF en opiniemaker voor De Morgen.

In de Amerikaanse serie Designated Survivor op Netflix legt een aanslag tijdens de State of The Union-toespraak het Capitool in de as. De president van de Verenigde Staten, de vicepresident, het kabinet en alle Congresleden zijn dood. Zoals altijd wanneer het voltallige Amerikaanse politieke personeel op één plaats samenkomt, is iemand aangeduid als de “overlever” die de continuïteit van de macht moet verzekeren. Een volslagen onbekende, minister van Huisvesting en Stadsontwikkeling Tom Kirkman, gespeeld door Kiefer Sutherland, komt aan het hoofd van de VS te staan. Na een moeilijk begin groeit hij in zijn ambt.

Zien we in België een remake van die politieke fictie met Sophie Wilmès (MR) in de hoofdrol, zoals Bart Eeckhout al schreef? Vier jaar geleden kende niemand haar. Ze kwam pas laat in de regering. Toen Charles Michel uit de Wetstraat 16 vertrok om zijn Europese droom waar te maken, zagen veel mensen in de benoeming van een vrouw niets meer dan een ‘mediacoup’: Wilmès werd eerste minister van een ontslagnemende minderheidsregering, een Designated Survivor.

Haar debuut was geen groot succes. De derde opeenvolgende Franstalige premier miste de bekendheid, het politieke gewicht en de netwerken van haar voorgangers, Elio Di Rupo en Charles Michel. In haar eigen partij was er meer belangstelling voor de verkiezing van de veelbesproken Georges-Louis Bouchez en diens aanstelling als koninklijk informateur.

Toen de coronacrisis begon, maakte Wilmès evenmin veel indruk. Op donderdag 12 maart volgden heel veel Franstalige kijkers om 20 uur de televisietoespraak van president Emmanuel Macron op de Franse zenders. Live uit het Elysée, met de Marseillaise vóór en na en al het republikeinse decorum waarvan Frankrijk het geheim bezit. Tegelijkertijd zond de RTBF bijna heel de avond lang beelden uit van de lege stoelen van de ministers in de perszaal van de Wetstraat 16. Het contrast was schrijnend. Het imago voor België was rampzalig: werd het land nog bestuurd? Sommige waarnemers zagen er een nieuw Bye Bye Belgium in – de nepnieuwsuitzending van de RTBF over het einde van België, in 2006. In werkelijkheid sleepte de vergadering van de Nationale Veiligheidsraad eindeloos aan, ondermijnd door de communautaire twisten. Het was al heel laat toen de premier en de minister-presidenten kwamen opdagen en Wilmès’ boodschap had geen enkele impact.

Land in oorlog

Enkele dagen later, op 17 maart, werd alles anders. De dag daarvoor had president Macron – opnieuw door de Franstalige Belgen gevolgd – de Fransen langdurig gewaarschuwd. “Het land is in oorlog!” – zes keer zei hij dat. Dinsdag dus nam Sophie Wilmès het woord, eerst in het Nederlands. Ze kondigde drastische nieuwe maatregelen aan, maar ze wikte haar woorden en koos een nuchtere toon. Haar houding was verantwoordelijk en empathisch. In elk geval in het zuiden van het land oogstte ze lof op het web en vonden de waarnemers dat Wilmès de opinie deze keer wél had overtuigd. Ze was eindelijk eerste minister geworden. Formeel was dat trouwens correct, want die dag legde ze haar regeringsverklaring aan de Kamer voor. Politiek en waarschijnlijk ook psychologisch kregen het federale niveau en zijn leidster een legitimiteit tegenover de Gewesten en de Gemeenschappen die ze dringend nodig hadden.

Maar er is meer. In de dagen die eraan voorafgingen, was de politieke wereld er weer niet in geslaagd om een aanpak te vinden om een volwaardige regering samen te stellen. De klassieke verdeeldheid: in Vlaanderen is PS-voorzitter Paul Magnette de boeman, in het zuiden van het land is Bart De Wever (N-VA) dat. De analisten kunnen blijven kibbelen over wie gelijk heeft. Maar het is duidelijk dat de voorzitter van de N-VA, met zijn pronunciamento tegen de federale regering en de aankondiging van zijn intentie om zelf premier te worden, veel heeft geholpen om de Franstalige publieke opinie rond de eerste minister te verenigen. De hashtag #KeepSophie werd door de liberalen gelanceerd, maar socialisten en groenen retweetten hem. En in 24 uur sloeg alles om – zo zijn we dus weer bij Kiefer Sutherland.

Net omdat ze zich afzijdig lijkt te houden van de intriges en alleen op de bezorgdheid van de bevolking focust, heeft Sophie Wilmès in de ogen van veel burgers haar strepen als premier verdiend. Je moet de juiste strijd weten te kiezen. De bevolking heeft minder dan ooit interesse voor de grote en kleine politieke spelletjes. De “Vivaldisering van de lopende zaken” (!) baart haar geen zorgen. “It’s the virus, stupid!”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234