Donderdag 17/10/2019
Beeld rv

Column Carl Devos

Dat men een maandenlange onbestuurbaarheid gemakkelijk accepteert, toont hoe ver de politiek afgedreven is

Carl Devos is politicoloog (UGent). Zijn column verschijnt elke maandag in De Morgen.

Na 1 juli start voor de vele formaties een nieuwe ronde. Dan houdt de opdracht van Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR), die al weken ‘informeert’ met de deur van de Raad van Europa in de hand, allicht op. Aangezien de federale regeringsvorming het tempo van de regionale bepaalt, wordt dat ook voor deze een sleutelmoment. Daar zakt men stilaan door het podium.

N-VA schrijft met het VB aan ontwerpteksten die later met Open Vld, CD&V of desnoods sp.a besproken moeten worden. Bij PS doen ze hetzelfde met Ecolo. Ook die hebben geen meerderheid, de geïrriteerde MR wacht in de coulissen. N-VA wil zo het rechtse, PS het linkse signaal in de regionale onderhandelingen brengen. Maar partijen die binnenkort aanschuiven zullen dat prefabwerk niet zomaar accepteren. Het VB is er zeker niet meer bij, Ecolo misschien ook niet. Dat hangt van cdH af: heeft die finaal afgehaakt, of drijft ze enkel de prijs op?

Niet alles, maar veel moet dan van vooraf aan beginnen. Met wat blijft hangen kunnen regerende verliezers alvast vijf jaar zeggen dat ze het signaal van de winnaars meenamen. Bovendien is het handig om die vertragingsbeweging ook te vullen met een niet volslagen zinloze schijnvertoning. Maar aangezien er ook op regionaal vlak veel problemen en uitdagingen zijn, is het stilaan inciviek om dat spel nog lang te rekken.

Tristesse

Dat al die verliezers het vanwege de nakende formatie niet aandurven de existentiële interne zelfbevraging te bespreken, valt te begrijpen. Dat hun zelfzuchtigheid de formatie ondertussen in een schlemielige tristesse laat vervallen, niet. In de campagne werden we gebombardeerd met allerlei voorstellen om dringende problemen aan te pakken, na de verkiezingen verliezen we kostbare tijd. Dat men een maandenlange onbestuurbaarheid zo gemakkelijk accepteert, toont hoe ver de politiek afgedreven is. Federaal is er geen lopende zaken meer mogelijk, ook in Vlaanderen moet het zo snel mogelijk ophouden: daar bedacht men ondertussen de Mobiscore. Niet in beleid ingebed is dat een bestuurlijke onnozelheid. Steek die in handen van een bouwmeester en de breuklijn tussen meer en minder verstedelijkte gebieden, die al zorgwekkend is, schiet uit de rails.

Maar blijkbaar moeten Vlaamse problemen wachten op federale mandaten. Terwijl in 2014 de regionale formatie snel werd ingezet als uitgangspositie voor de federale, geldt nu het omgekeerde. Dat kan niet blijven duren.

Al na de laatste verlenging van het mandaat van het informateursduo viel in de Wetstraat bij enkele kernspelers gegrom te horen. Ondertussen is er in hyperdiscretie al wat gesnuffel tussen PS en N-VA. Daar begrijpen ze dat ze elkaar vroeg of laat in de ogen moeten kijken. Het nationalisme van de N-VA en het regionalisme van de PS kunnen elkaar vinden in noodzakelijke staatshervorming. Het sociaal-economische en begrotingswerk vraagt een breed gedragen centrumbenadering, zoals ook het akkoord tussen werkgevers en werknemers over meer jobs toont dat er geen tien verschillende uitwegen uit de problemen zijn. Socialisten kunnen scherpe randen afvijlen, N-VA kan de hardvochtigheid die al lang stevig aan haar schoen kleeft afschudden. Daarvoor moeten ze afstand nemen van eigen quotes en de druk van links en rechts.

Koninklijke opdrachthouder

Die is nog te hoog. Dus is het te vroeg voor N-VA en PS om elkaar al publiekelijk in de ogen te kijken. Immers, als deze delicate ontmijningsopdracht mislukt, verliezen we weer vele maanden. Op dit moment is het te heet om in die zon te zitten. Daarom moet in de schaduw een en ander over de vakantie geduwd worden. Dan koelt het af, raakt veel vergeten, groeit de druk. Vanaf juli kan een koninklijke opdrachthouder daaraan werken.

De regionale formaties zullen moeten vertrekken zonder federale zekerheid. N-VA zit, ondanks haar groot verlies, voorlopig in een zetel. Vlaams onvermijdelijk, en indien ze federaal gepasseerd wordt, geeft ze vijf jaar confederaal gas tegen de federale Vlaamse minderheidsregering. Welke andere Vlaamse partij stapt in dat mijnenveld? N-VA vertraagt, als ze de Vlaamse regering maakt, verliest ze een drukkingsmiddel op de Vlaamse partij die zonder haar in een federale regering stapt. Al kunnen CD&V en Open Vld dat laatste enkel openlijk overwegen na mislukking van de gesprekken tussen PS en N-VA. En als ze in de Vlaamse regering zitten, zal N-VA ze allicht niet buitengooien. Maar dan dreigt daar weer veel gekibbel.

Federaal gaat het richting paars-geel of paars-groen. In die laatste zit Open Vld gewrongen. CD&V moet mee in de Vlaamse regering, anders dreigt overal oppositie. Haar positief confederalisme warmt al op.

Dat het federaal nog wat zal duren is begrijpelijker dan de Vlaamse slentering. Geen wonder dat velen de Vlaamse regering als een bijhuisje van het federale hoofdkantoor blijven zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234