Dinsdag 23/04/2019

Standpunt

Dat België niet oproept werk te maken van een Valproaatregister is geen nonchalance maar nalatigheid

Tine Peeters. Beeld Tim Dirven

Tine Peeters is journalist bij De Morgen.

Veertig jaar geleden ontdekten artsen in Frankrijk al dat moeders die valproaat (verkocht onder de merknaam Depakine) namen tijdens hun zwangerschap veel meer misvormde kinderen kregen. De laatste vijf jaar kwamen daar nog afwijkingen bij: hetzelfde geneesmiddel zorgt voor een gestegen risico op autisme, een lager IQ en autismespectrumstoornissen.

Depakine is geen uitzonderlijk geneesmiddel dat ergens in de onderste lade van elke apotheek ligt te wachten op een zeldzame klant: het is een veel gebruikt medicament voor epilepsie, clusterhoofdpijn en migraine. Schattingen gaan uit van duizenden vrouwen en tienermeisjes die het nemen of namen in hun vruchtbare jaren.

Let vooral op het woord waarmee de vorige zin begint. Schattingen. De ziekenfondsen probeerden de vorige decennia in te schatten hoeveel van hun zwangere leden valproaat gebruikten. Exacte cijfers hebben ze niet. Die heeft niemand. Hoe vaak het geneesmiddel voor problemen bij baby's zorgde blijft dus een grote onbekende in België. In veel andere landen bestaan nochtans wel officiële lijsten met vrouwen die Depakine gebruiken tijdens hun zwangerschap.

Lees meer

Slachtoffers van omstreden medicijn vragen schadevergoeding

Artsen mogen vruchtbare vrouwen omstreden epilepsiemedicijn niet meer toedienen. Slachtoffers reageren blij, maar vragen officieel register van valproaatslachtoffers en schadevergoeding

Dat de Belgische overheid neurologen en huisartsen niet oproept om mee te werken aan zo'n register is geen nonchalance. Het is nalatigheid. Wat houdt federaal minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld), zelf arts, tegen? Vreest ze nog meer rechtszaken of hoge schadeclaims van getroffen moeders en kinderen?

De Blocks beleid is er voorlopig enkel op gericht dat er niet nog meer kinderen met afwijkingen worden geboren door Depakine. Lovenswaardig, die preventie, maar het is een fractie van wat ze eigenlijk echt zou moeten en kunnen doen.

Laat dit dossier vooral geen kopie worden van wat er met de slachtoffers van softenon gebeurde. De vreselijke gevolgen van dat geneesmiddel werden twintig jaar eerder bekend dan die van valproaat. Toch kregen de getroffenen pas recent een erkenning.

En ja, er zijn talloze verschillen. Valproaat blijft voor sommige vrouwen, zelfs tijdens de zwangerschap, het enige probate middel tegen hun epilepsie-aanvallen. Een verbod op het geneesmiddel is dus geen optie. De afwijkingen bij de kinderen zijn ook veel diverser dan bij softenon, en dus duurde het langer om ze allemaal te detecteren. Maar neen, dat mogen geen excuses zijn om deze patiëntes nog decennia in de vergeethoek te laten zitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.