Zondag 24/01/2021

InterviewNathalie Van Raemdonck

Cyberanalist over ban op sociale media: ‘Je riskeert nu een parallelle Trump-wereld op het internet’

Donald Trump zal voorlopig minder vaak op sociale media kunnen posten.Beeld AP

Op Facebook, Twitter en Instagram kan Donald Trump (voorlopig) niet meer terecht. Zijn supporters kunnen hun enthousiasme verliezen, maar dreigen volgens cyberanalist Nathalie Van Raemdonck (VUB) ook naar een radicalere, parallelle wereld over te stappen.

Vindt u een socialemediaban voor Trump gerechtvaardigd?

“Er is geen eenduidige oplossing om haatspraak te verwijderen. Gewoon een profiel weghalen, is nooit de grote oplossing. Trump is wel een heel speciaal geval, omdat je met een leider zit die de verkiezingen verloor en desondanks de massa opjut. Daarom vind ik het wel een goede beslissing. De platformen hadden wel al veel vroeger andere maatregelen kunnen nemen – zoals hem factchecken, wat pas in 2020 begon.”  

Veel Trump-aanhangers trekken naar Parler maar Apple, Amazon en Google schorsen nu het downloaden van die app. Wordt het de Trump-kiezer zo onmogelijk gemaakt hem te blijven volgen? 

“Ik denk dat het zodanig moeilijk kan worden gemaakt dat mensen hun enthousiasme voor Trump verliezen. Veel mensen integreerden het denken van Trump omdat hij als ‘vriend’ dagelijks in hun Twitter- of Facebook-feed opdook. Zo leek alles wat hij zei normaal. Nu een ander platform opzoeken is complexer en kan velen doen afhaken. Dat merkten we ook toen actie tegen IS-radicalisering werd ondernomen.”

Gaan zijn extremere volgers nu niet net méér radicaliseren? Obscure fora dreigen sneller echokamers zonder tegensprekelijk debat te zijn.

“Er is absoluut een groep die verder radicaliseert, maar dat was sowieso al gaande. Er is geen perfecte oplossing. De schade is er al, nu moeten we ze beperken door te zorgen dat het moeilijker wordt voor mensen om daar nog verder aan deel te nemen. Het is ook aan de veiligheidsdiensten om zicht te hebben op extremisme in fora als Gab.” 

Trump overweegt een eigen socialemedia-imperium stichten. Maakt hij kans?

“Ik denk dat onderschat wordt hoe veel technisch werk in het ontwikkelen van platformen kruipt. Je stampt dit niet zomaar uit de grond. Er zijn nog meer scenario’s. Ofwel faalt Trump, zoals bij Parler mensen vertrekken omdat er te weinig debat is. Of er kan in zo’n kleinere echokamer net een radicaliseringsbom ontstaan. Als pakweg veertig miljoen van zijn kiezers hem volgen, riskeer je op het internet zelfs een parallelle Trump-wereld te krijgen. Dit kan de polarisering, die in de VS al zo groot is, alleen maar verdiepen.”

Zet de verbanning van Trump intussen de deur open om morgen ook andere politici voor verschillende redenen in de ban te slaan?

“Dat is het grote gevaar. Daarom hebben de grote tech-ondernemers zo lang hun handen ervan afgehouden. Het is stof voor veel debat. Zelf vind ik dat je een verkozen politicus het recht op een sociaalmediaplatform kan ontzeggen als hij dat gebruikt om haat te spuwen.”

Critici wijzen op die twee maten en gewichten. ‘De Iraanse Ayatollah mag tweeten, Trump niet’, schertst Republikeins senator Lindsey Graham. Moet Twitter nu ook hem van hun platform gooien?

“Het grote probleem is dat sociale platformen als privédatabedrijven de verantwoordelijkheid van de uitgever al jarenlang van zich afschuiven. Als Amerikaans platform beseffen ze nu dat het volk daar door de politieke gebeurtenissen wel naar vraagt, maar in de rest van de wereld is het minder evident om zich te mengen in de binnenlandse politiek. Wie voor het ene kamp een autoritair of corrupt leider is, kan voor het andere kamp een vrijheidsstrijder of gewoon politicus zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234