Dinsdag 02/06/2020

OpinieLuc en Jean-Pierre Dardenne, e.a.

Cultuurwereld vraagt om hulp: ‘Wij hebben miljoenen mensen door de lockdown geholpen’

Angèle is medeondertekenaar van de brief.Beeld Koen Keppens

Driehonderd kunstenaars en cultuurwerkers trekken in een brief aan premier Wilmès aan de alarmbel. De sector zegt ‘miljoenen mensen’ door de lockdown geholpen te hebben en vraagt nu zelf om hulp. Hier kunt u de brief lezen.

Mevrouw de premier, dames en heren van de regering,

In deze tijden van versoepeling van de lockdown en ondanks de talrijke alarmkreten die we al tot de regering hebben gericht, heeft de culturele sector momenteel geen concreet vooruitzicht op herstel.

De duizenden werkers die in België van deze sector leven en van wie wij deel uitmaken, hebben al bijna 60 dagen geen enkele duidelijkheid over de voorwaarden en de datum van de hervatting van hun professionele activiteit. Al bijna twee maanden lang zijn die werkende mannen en vrouwen hun jobs, voorziene projecten en inkomensbronnen kwijtgespeeld – in de meeste gevallen zonder de minste financiële compensatie – en de Commissie Sociale Zaken vindt het nog steeds niet dringend om daar iets aan te doen.

Wat gaat u doen voor de duizenden werknemers die hun brood verdienen met cultuur en die geen enkele andere keuze hebben dan thuis te zitten wachten tot het doek valt? Wat gaat u doen voor de miljoenen toeschouwers, luisteraars en lezers die nu al vrezen – en wie weet voor hoe lang – dat ze het zonder de culturele producties en evenementen, die hun dagelijks leven kleur geven, moeten doen?

Wij maken, schrijven, vertolken, produceren en verspreiden werken die miljoenen burgers hebben geholpen om de lockdown door te komen. Gezien de huidige context van onzekerheid en eenzaamheid is dat een bijdrage die een verschil maakt.

Jean-Pierre (l.) en Luc Dardenne zijn medeondertekenaars van deze open brief.Beeld AFP

Onze sector had al te lijden onder een structurele bestaansonzekerheid, die we voortdurend aan de kaak stellen. We beoefenen ons vak binnen een systeem dat niet-continue arbeidsovereenkomsten, bijbaantjes, zelfredzaamheid en onbetaald werk in elkaar puzzelt. De enige reden waarom films, shows, concerten, tentoonstellingen en culturele evenementen blijven voortbestaan, is dat wij de sector al jaren lang uit alle macht in leven houden.

De collectieve beproeving die we in deze gezondheidscrisis doormaken, heeft benadrukt in welke mate de levensomstandigheden van mensen, hun gezondheid en hun lichamelijk en psychologisch welzijn, geen tweederangskwesties mogen zijn. Als er van de volledige natie gevraagd wordt inspanningen te doen, is dat niet om schema’s op te lappen die vandaag niet meer werken, maar om een samenleving met een meer menselijke economie tot stand te brengen. Cultuur moet daarin haar plaats hebben.

Dubbel zo hard getroffen

Deze gezondheidscrisis treft ons dubbel zo hard omdat de fysieke nabijheid van mensen noodzakelijk is voor onze productie- en distributiemethoden en dat telewerken technisch onmogelijk is. Het is waarschijnlijk dat een groot deel van onze activiteiten niet normaal, op een doorlopende en rendabele manier, kan worden hervat voordat er een vaccin beschikbaar is voor de bevolking. Daarom vragen we u de werkelijkheid waarmee onze sector onlosmakelijk verbonden is onder ogen te zien en uw verantwoordelijkheid te nemen met beslissingen op lange termijn. Om het voortbestaan van de culturele sector te verzekeren dient u een uitzonderingstoestand af te roepen vóór het begin van de zomer, die voortduurt tot wij onze normale activiteiten kunnen hervatten.

Wij willen buitengewone maatregelen die een inkomen garanderen voor iedereen die kan aantonen regelmatig artistieke activiteiten te verrichten, voor de volledige duur waarin de crisis van invloed is en totdat we onze normale activiteiten kunnen hervatten.

Wij willen een onvoorwaardelijke verlenging van het recht op werkloosheidsuitkeringen voor degenen onder ons die daar recht op hebben in het kader van hun ‘artiestenstatuut’, en dit tot ten minste een jaar na de officiële heropening van de culturele instellingen. Wij willen dat de jongste artiesten, die op het punt stonden het recht op werkloosheidsuitkeringen te verwerven, dat kunnen doen door hun door overmacht geannuleerde contracten mee te laten tellen.

Wij vragen een duidelijke analyse van de situatie van alle culturele locaties (theaters, bioscopen, concertzalen, tentoonstellingsruimtes...) en passende financiële steun opdat zij gedurende de duur van deze crisis ‘met verlies’ verder kunnen blijven bestaan, totdat ze hun normale activiteiten kunnen hervatten. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om de toegang tot cultuur te behouden, met respect voor de veiligheidsvoorschriften en voor ieders gezondheid.

Het is tijd om de situatie onder ogen te zien en de artiesten en hun medewerkers in dit land een statuut voor te stellen dat hun vaardigheden waard is, evenals de nodige sociale bescherming om deze crisis te kunnen overleven. Daarzonder zullen de bijzondere bevoegdheden van deze regering hebben bijgedragen aan het in de steek laten van een deel van haar burgers en het bevorderen van een gevaarlijk maatschappelijk model waarin kunst – nochtans een waarborg voor democratie – niet langer haar plaats heeft.

Is dat waar deze regering verantwoordelijk voor wil zijn?

300 ondertekenaars uit de Belgische culturele sector, onder wie Lukas Dhont, regisseur; François Schuiten, striptekenaar; Daan, muzikant; Jaco Van Dormael, regisseur; Milo Rau, directeur NT Gent; Olympique Dramatique, theatercollectief; Angèle, singer-songwriter; Sidi Larbi Cherkaoui, choreograaf; Anne Teresa De Keersmaeker, choreograaf; Veerle Baetens, actrice; An Pierlé, muzikante.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234