Vrijdag 06/12/2019
Carl Devos . Beeld rv

Column

Conner Rousseau, wie neemt een partij die niet eens haar eigen principes respecteert ernstig?

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos.

Informateur Paul Magnette (PS), die deze middag verslag uitbrengt bij de koning, bekijkt officieel alle opties, maar zoekt in stealthmodus naar een regering zonder N-VA. Voorlopig mag het niet op een formatie van een progressieve regering lijken, want die missie komt te vroeg. Als ze mislukt komt paars-geel weer in beeld. Zetels van cdH en DéFi vergroten Magnettes speelruimte, vooral om CD&V en Open Vld onder druk te zetten. Die twee hebben de formatiesleutels in handen. Zoals in 2014 en in 2010. Als zij een paars-groene afslag nemen, ligt de weg naar een progressieve regering open. Als zij paars-geel aanhouden, is de toekomst onduidelijker.

Onder Vlaamse liberalen en christendemocraten heerst vertwijfeling. Bij Open Vld lijkt het er steeds meer op dat de voorzittersstrijd en de regeringsformatie elkaar zullen overlappen, dus doorkruisen. Na Nieuwjaar zullen de stellingen voor de voorzittersverkiezingen van maart 2020 stilaan ingenomen worden. Een toetredingscongres in volle kiesstrijd kan een nachtmerrie worden.

Bij CD&V misten ze in de eerste verkiezingsronde, waarvan de uitkomst vandaag bekend wordt, alle kansen. Was dit de ‘fundamentele gedachtewisseling’ in een partij die nooit zwakker stond? Als kandidaten pleiten om het Vlaams regeerakkoord open te breken, is duidelijk dat de speeltijd niet voorbij is. Hopelijk voor CD&V blijkt achteraf dat de eerste ronde enkel diende om twee uit zeven kandidaten te selecteren, waarna de verweesde partij alsnog aan een ernstig inhoudelijk debat toekwam. Niet de apostolische analyse, noch de treurgang der zeven dwergen bracht de onthoofde partij een centimeter dichter bij de heropstanding. Kandidaten friemelen in de kantlijn, ontwijken dé vraag der vragen: quo vadis, CD&V? Het is niet omdat één voorzitter die vraag niet alleen kan en mag beantwoorden, dat hij geen richting moet aangeven. Die wat verder gaat dan tenenkrullende managerial prietpraat.

Gebrek aan lef

Bovendien is die uitweg duidelijk. Dat CD&V in het centrum, in het midden staat, zegt ongeveer niets meer. CD&V zal doen wat alle partijen in die positie doen: terug naar de roots. Zoals ‘go left’ bij sp.a, lonkt bij CD&V de C. Haar enige unieke verkoopargument. Vanuit het personalisme, vanuit christelijke en christendemocratische waarden is een rijk tegenoffensief mogelijk, over verantwoordelijkheid en mededogen, waar veel partijen jaloers op kunnen zijn. Het grootste probleem van CD&V is niet een gebrek aan inspiratie, wel een gebrek aan lef. De vraag is ook wie een ploeg kan maken van een bende waarin iedereen hard voor zichzelf rijdt. CD&V’ers zijn ook zelf vergeten waar hun partij voor stond.

Daar heeft Conner Rousseau (sp.a) voorlopig geen last van. Hij kreeg bij zijn verkiezing tot voorzitter brede steun van zijn partij. Maar moet die nu trotseren om sp.a geloofwaardig te houden. De Vlaamse fractie wil voor hem een uitzondering op het cumulverbod uit 2017, dat toen met luide trom als symbool van de nieuwe sp.a in de markt gezet werd. Zelf is hij geen vragende partij, maar hij wijst dat verzoek ook niet af. Tegelijk wil hij de cumulregels niet aanpassen. Alsof de voorzitter op verzoek, een beetje tegen zijn goesting, de eigen regels overtreedt. Rousseau zit daar onder andere door het cumulverbod en andere recente vernieuwingen. Als die nu met voeten getreden worden, is de voorzitter gelijker dan andere socialisten. Dat de voltallige fractie vraagt om interne regels te overtreden, is een belangrijk politiek signaal. Dan moeten die regels voor alle kameraden aangepast worden of moet de voorzitter zijn fractie tot de orde roepen. Elke andere uitkomst duwt sp.a in de irrelevantie. Wie neemt een partij die niet eens haar eigen principes respecteert ernstig? Wie neemt een voorzitter ernstig die zijn gebrek aan ervaring geen probleem vond maar die onervarenheid achteraf wel inroept om eigen beginselen te overtreden?

Tom Van Grieken

De enige voorzitter die zijn partij stevig in de hand heeft, is niet Meyrem Almaci (Groen), wel Tom Van Grieken (VB). Afgelopen weekend bevestigde hij de operatie 2024: dan moet het cordon sneuvelen. De Vlaamse formatie in juni 2024 – als de eventuele winst van het VB niet ten koste van N-VA gaat – en de lokale in oktober 2024 bieden kansen. Al moet N-VA de komende jaren uitmaken welke kant zij eigenlijk uit wil. N-VA werd te dubbelzinnig, de slimmigheden om al die verschillende posities uit te leggen vallen uit elkaar.

Ook dat draagt bij aan de voedingsbodem waarop een Europese trend zich ook in ons land kan doorzetten: de bestuursintrede van radicaal-rechts. Die radicale omslag blijft voor het VB een aartsmoeilijke opdracht, maar ze heeft de omstandigheden mee. Zeker als men ze af en toe bij de jaren 30 en nazi’s zet, kan het VB zich als dé verzetspartij opwerpen. Ongenoegen en angst smeulen in de samenleving. Die blus je niet met olie.

Al is met het brandend asielcentrum een grens overschreden, dan nog moet het hoofd koel blijven. En de boel bij elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234