Maandag 22/07/2019

Standpunt

Conflictbeheersing op zee moet nu ook voor België prioriteit worden

Maarten Rabaey. Beeld Tim Dirven

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

De ramkoers tussen Oekraïne en Rusland in de wateren rond de Krim is voor Europa en de NAVO het alarmsignaal dat het aanslepende conflict tussen beide landen nog altijd het potentieel heeft uit te monden in een grootschalige oorlog. De-escalatie is nu de boodschap, met hopelijk snelle actie vanwege het Internationaal Tribunaal voor het Zeerecht in Hamburg én de Belgische diplomatie bij de VN.

Het gebruik van geweld door Russische marineschepen om twee kleinere schepen en een sleepboot van het Oekraïense leger in beslag te nemen in de betwiste Straat van Kertsj en de naburige Zee van Azov was een agressieve provocatie die terecht globaal is veroordeeld.

Olie op het vuur

Tegelijk gooit de geplande invoering van de krijgswetten in Oekraïne te snel en te veel olie op het vuur. Dit kan in het Kremlin de indruk wekken dat er volgens de regering in Kiev enkel ruimte is voor een militaire oplossing. Deze logica zou een recept voor rampspoed zijn. Dan dreigt de strijd tussen Oekraïne en pro-Russische rebellen in het oosten van Oekraïne uit te monden in een rechtstreekse oorlog tussen beide landen.

Om dat te vermijden doen beide landen best zo snel mogelijk een beroep op een weinig bekend, maar zeer relevant hof dat in de schoot van de Verenigde Naties werd opgericht: het Internationaal Tribunaal voor het Zeerecht (ITLOS) in Hamburg. Daar kunnen maritieme geschillen door onafhankelijke rechters worden besproken en opgelost.

Deze zeerechters zijn niet aan hun proefstuk toe. Sinds 1994 behandelde het ITLOS al 25 zaken, gaande van geschillen over maritieme grenzen tot de vrijgave van in beslag genomen schepen. Hun enige nadeel is dat ze, zoals alle rechtszaken, traag malen. Daarom valt te hopen dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de zeerechters meer bevoegdheden geeft om proactief op te treden.

Actieve crisisdiplomatie

Wat we nu meemaken in de Straat van Kertsj is nog maar een opmaat tot wat er elders op onze wereldzeeën staat te gebeuren als de internationale rechtsorde verder ontrafelt. Hoe het Belgische marineschip Godetia vorige week geïntimideerd werd door twee Russische bommenwerpers, symboliseerde ook voor ons land het einde van een tijdperk waarin maritieme conflicten een ver-van-ons-bedshow waren.

Na de recente investeringen in nieuwe marineschepen om ons, en onze koopvaardijvloot, te verzekeren tegen potentiële agressors moet ons land tegelijk wel nog meer durven inzetten op actieve crisisdiplomatie.

België zal begin volgend jaar een zetel bekleden in de VN-Veiligheidsraad. Daar kunnen we van maritieme conflictbeheersing een prioriteit maken. We zouden dit ook in onze contreien wel eens hard nodig kunnen hebben. Naast de assertievere houding van de Russische zeemacht in het Kanaal zou bij een ‘No Deal Brexit’ ook het risico groeien op een visserijconflict tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese kustlanden, bewezen botsingen tussen Engelse en Franse vissers onlangs nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden