Donderdag 09/12/2021
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnPolitiek

Confederalisme in 2024 is een grote gok

Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit.

Vorige zaterdag organiseerde de N-VA een academische zitting in Brussel, de hoofdstad van Vlaanderen, naar aanleiding van haar 20ste verjaardag. Zoals gebruikelijk bij dat type bijeenkomsten, waren buitenlandse gasten uitgenodigd. Maar deze keer waren er geen Schotse nationalisten of Catalaanse separatisten te bespeuren.

De eerste spreker was een Europarlementslid van de EVP, Monika Hohlmeier, de dochter van Franz Josef Strauss, het historische boegbeeld van de Beierse CSU. Daarna was het de beurt aan Han ten Broeke, voormalig Tweede Kamerlid voor de Nederlandse VVD. Die keuze zegt veel over de politieke positionering van de N-VA en stuurt de leiders van de CD&V en Open VLD een nauwelijks verholen boodschap : de N-VA mikt meer dan ooit op hun kiezers. Maar vergis u niet. Zoals Bart De Wever opnieuw herhaalde, willen de Vlaams-nationalisten nog altijd een groot communautair akkoord met de Franstaligen, aangevoerd door de PS.

Enkele uren later nam minister-president Elio Di Rupo het woord in Namen, de hoofdstad van Wallonië, ter gelegenheid van de Fêtes de Wallonie. Zoals kon worden verwacht, ging zijn speech over de erg moeilijke situatie van het gewest na de rampzalige overstromingen van deze zomer, en over de noodzaak alle krachten te bundelen om Wallonië te redden. Hij zei ook: “Aan de zwarte lucht van die trieste maand juli was er een lichtpunt, de opmerkelijke solidariteit van de Belgen, de Vlamingen, de Brusselaars en de Walen”. Maar geen woord over een toekomstige staatshervorming in 2024. In feite hopen de partijen die in Wallonië aan de macht zijn dat tegen de volgende verkiezingen, minder dan drie jaar van nu, de toestand in de getroffen gebieden hersteld zal zijn. Wat gelet op de omvang van de schade lang niet zeker is.

Aan de ene kant een groot communautair akkoord dat de deur opent voor het confederalisme, aan de andere een algemene mobilisatie die Wallonië weer op de been moet helpen. Vlaams-nationalisten en Waalse socialisten kijken heel anders tegen het jaar 2024 aan. Het is begrijpelijk dat de druk groot is voor de N-VA, die sinds haar oprichting geen enkel communautair akkoord tot stand heeft kunnen brengen en dus geen stap dichter bij haar eerste doel gekomen is.

Maar wie zal haar in het zuiden van het land op die weg volgen? Nog voor de overstromingen was Wallonië er slecht aan toe – dat hebt u hier al vaker kunnen lezen. Vandaag wankelt het onder het gewicht van de enorme bedragen die de slachtoffers moeten helpen en de immense kosten van de wederopbouw. Zelfs als het al zijn krachten mobiliseert, zal Wallonië op de hulp van buitenaf moeten rekenen, ook van het federale niveau. Dat verklaart waarom een staatshervorming, die zijn middelen opnieuw zou doen krimpen, lang niet de grootste prioriteit van het gewest is.

Dat is de enige reden niet. Langzaam maar zeker evolueert het Franstalige politieke landschap. Zoals blijkt uit de Grote Peiling van Het Laatste Nieuws, VTM Nieuws, RTL en Le Soir blijft het leiderschap van de PS afbrokkelen. In Brussel staan de groenen en de liberalen even sterk. In Wallonië steken de MR en de PTB de socialisten naar de kroon. De partij van Paul Magnette blijft natuurlijk de meest regionalistische Waalse partij en dus ook de eerste natuurlijke gesprekspartner voor de Vlaams-nationalisten. Maar wat zal er na de volgende verkiezingen overblijven van haar kracht en haar vermogen om de andere Franstaligen mee te nemen in een staatshervorming? Bovendien voelt ze hier ook de concurrentie van de PTB, die duidelijk de unitaire kaart uitspeelt en geen kans mist om uit te pakken met haar slogan ‘We Are One’. Dat appelleert duidelijk bij de kiezers die de PTB van de PS wil afsnoepen.

Ook bij de Waalse publieke opinie is een evolutie merkbaar. De solidariteit van veel Vlamingen die de slachtoffers van de overstromingen kwamen helpen en de berichtgeving erover hebben een eind gemaakt aan het karikaturale beeld van een egoïstisch, in zichzelf gekeerd Vlaanderen dat we te vaak in het politieke en het medialandschap van het zuiden van het land ontmoeten. Maar die solidariteit versterkt ook het idee, dat altijd heeft bestaan, dat de verschillende staatshervormingen meer het gevolg zijn van de machtshonger van de politieke partijen dan van de wil van de bevolking. Dat zal de Waalse partijen niet aanmoedigen om nieuwe communautaire onderhandelingen te beginnen waarvan de uitkomst hoe dan ook onzeker is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234