Maandag 21/10/2019

Opinie

Carrefour is drama voor betrokkenen, niet voor ons land

Andreas Tirez. Beeld Eric de Mildt

Andreas Tirez is kernlid van denktank Liberales. Hij blogt op Economieblog.be.

Deze week maakte supermarktketen Carrefour bekend dat er ruim 1.200 jobs verdwijnen. De reacties waren scherp en negatief. Dat was ook zo bij eerdere aankondigingen van massa-ontslag, zoals bij Ford Genk in 2012 (4.000 directe jobs) en bij ING in 2016 (3.000 directe jobs). Er wordt dan al snel gesproken over een sociaal bloedbad. En dat is begrijpelijk, omdat een ontslag zeer ingrijpend is voor de betrokkenen. Een job is immers meer dan alleen een inkomen.

De impact voor de bredere regio, en zeker voor Vlaanderen, is evenwel klein, zo niet verwaarloosbaar. Toen eind 2012 de sluiting van Ford Genk aangekondigd werd en die fabriek in 2014 ook definitief dichtging, vreesden sommigen dat de werkloosheid in Limburg zou stijgen. Dat was indertijd immers een regio met traditioneel een hogere werkloosheid dan de rest van Vlaanderen en zou de schok van 4.000 verloren jobs niet kunnen verwerken. Maar sinds eind 2012 is de werkloosheid in de provincie gedaald van 7,6 procent naar 6,5 procent en zit ze voor het eerst sinds mensenheugenis onder het Vlaams gemiddelde.

Paradox van de vrije markt

De Limburgse, en bij uitbreiding de Vlaamse, economie kan dus tegen een stootje. Dat komt omdat we de vrije markt omarmen, waardoor bedrijven in een competitieve omgeving werken en wel efficiënt moeten werken als ze zich staande willen houden. Goede bedrijven anticiperen dan ook op nieuwe technologieën en veranderende omstandigheden. Op die manier overleven ze en zorgen ze voor werkgelegenheid. Dat is de paradox van de vrije markt: door mensen te kunnen ontslaan wanneer dat nodig is, kun je op langere termijn het behoud van de werkgelegenheid combineren met een hoge productiviteit (en dus hoge lonen). Exact wat we de laatste decennia gezien hebben.

Werkloosheidsgraad Limburg. Beeld RV

Wat er nu bij Carrefour op grote schaal gebeurt, gebeurt dagelijks in onze economie. Elke dag worden mensen ontslagen, maar ook aangeworven. Hier en daar kon je de commentaar lezen dat de directie van Carrefour heel wat te verwijten valt. Niet omdat ze herstructureren en er jobs verloren gaan, maar omdat ze te laat gereageerd hebben op de uitdagingen van e-commerce. Nu ze de boot dreigen te missen, is er geen tijd meer voor geleidelijkheid en wordt het roer in paniek omgegooid. Ook hier is er een gelijkenis met een eerder massa-ontslag, namelijk bij ING in 2016. Toen werd gezegd dat deze bank zich in het verleden veel minder dan andere banken had aangepast en dus moest het maar op de bruuske manier.

Voor de betrokkenen maakt het weinig uit of een ontslag al dan niet massaal is. Het is een drama. En ook al hoort dat onvermijdelijk bij een dynamische economie, dat maakt het niet minder ingrijpend. De pechvogels moeten dan ook ondersteund worden om zo snel mogelijk elders aan de slag te gaan, eventueel na een herscholing. Het is deels doordat er pechvogels zijn die ontslagen kunnen worden, dat de economie dynamisch kan blijven. De welvaart die deze dynamiek genereert, levert genoeg middelen op om de pechvogels te helpen.

De overheid en de sociale partners hebben hier een belangrijke rol te spelen. Niet om ontslag tegen te houden of mensen uit de arbeidsmarkt te lokken, maar om de transitie naar een nieuwe job zo efficiënt mogelijk te maken, liefst met zo weinig mogelijk inkomensverlies voor de betrokkenen. Als het verleden een leidraad is voor de toekomst, dan moet dat – zeker met de huidige economische conjunctuur – een haalbare kaart zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234