Maandag 25/05/2020

Opinie

Burgerparticipatie is geen programmapunt, meneer Schiltz

Het Antwerpse stadhuis met Brabo op de voorgrond. Momenteel loopt in het district Antwerpen de derde editie van de burgerbegroting.Beeld Photo News

Thomas Goorden is medeorganisator van Burgerlijst Antwerpen. Hij reageert op het opiniestuk van Vlaams parlementslid Willem-Frederik Schiltz (Open Vld).

Beste meneer Schiltz,

Als zeer getalendeerd advocaat maakt u een bijzonder mooie uiteenzetting, maar zoals het een goede advocaat betaamt verzwijgt u elementen die nadelig zijn voor uw cliënt. Zo haalt u de Legitimiteitsmonitor Democratisch Bestuur (2015) aan. En ja, daarin staat inderdaad dat we collectief nog wel geloven in de democratie. Maar er staat ook dat meer dan 70 procent zich de laatste jaren géén aanhanger van een politieke partij meer voelt. Het vertrouwen in partijen en regeringen is historisch gezien nog nooit zo laag geweest. Minder dan 30 procent van de bevolking vindt (partij)politici betrouwbaar of bekwaam. Waarom vermeldt u dat niet?

Thomas Goorden.Beeld Eric de Mildt

Burgerparticipatie kan geen programmapunt zijn, om precies die redenen. Het is alsof je tegen iemand zegt die al jaren wantrouwig tegenover je staat: "Vertrouw me nog één keer, deze keer ga ik écht luisteren." 

Ik herinner me nog goed hoe jullie daar zaten in 2012, voor een mooi bord dat de verkeersellende in Antwerpen ging oplossen. Hoe in jullie programma 'De Derde Weg' vurig voor een overkapping werd gepleit. Maar ik herinner me ook hoe dat programmapunt als sneeuw voor de zon oploste tijdens de coalitievorming. En hoe in feite nu burgerbewegingen de oplossingen aan het uittekenen zijn. Waarbij trouwens nog steeds vanuit de overheid hardnekkig beweerd wordt dat bijvoorbeeld de Oosterweelverbinding een "voldongen feit" is, terwijl dit voor iedereen die het verhaal van dichtbij volgt als een grove leugen wordt ervaren. Waarom laat u uw cliënt zulke dingen zeggen, meneer Schiltz?

In datzelfde verkiezingsprogramma stond toen ook al van alles over burgerparticipatie. Inclusief deze onheilspellende paragraaf: "Het blijft uiteraard de bevoegdheid van de verkozen politici om de eindbeslissing te nemen. Maar ook dan, en zeker als die controversieel lijkt, vereist het van een modern politicus dat hij of zij communiceert en terugkoppelt waarom de beslissing genomen werd." 

Eigen verhaal schrijven

Wat bedoelen jullie daar eigenlijk mee? We kunnen wel praten, maar op het einde beslissen we toch? Dat is geen burgerparticipatie, meneer Schiltz. En u laat deze fundamentele achterpoort nog steeds niet los. "Politieke partijen zullen meer moeite moeten doen om de burgers warm te maken voor hun verhaal," schrijft u. Maar zou het kunnen dat vele burgers, waaronder mezelf, geen behoefte meer hebben aan uw verhalen? We willen ons eigen verhaal schrijven, dank u wel.

Burgerparticipatie en partij-ideologie, dat is zoals vis met choco. Het heeft allebei zijn verdienste in de keuken, maar samen smaakt het nergens naar. U kan geen échte inspraak organiseren wanneer u tegelijk eist om, voor onderwerpen die u zelf kiest en wanneer u dat wilt, toch uw goesting te mogen doen.

Maar goed. Stel dat u het toch echt meent. Dan hoeft u toch helemaal niet te wachten op de volgende verkiezingen om dat te laten zien? U zetelt in de districtsraad Antwerpen, toch? Waarom publiceert u de beslissingen die zullen voorliggen niet op voorhand én zeer duidelijk, zodat we als burger op z'n minst kunnen meekijken voor jullie stemmen? Ook in de gemeenteraad is het gebrek aan inzage dramatisch, zelfs op het randje van illegaal. Misschien kan u ons daarbij helpen? En als u nog een stap verder wilt gaan, duw dan gewoon het bestuursakkoord door de papierversnipperaar en heronderhandel het geheel met uw medeburgers. We hebben nog bijna 2 jaar om eens echt samen dingen te doen.

In het voordeel van de burger

Ik weet hoe trots u bent op de burgerbegroting, meneer Schiltz. Maar de onderhandelingen over hoeveel budgetinspraak burgers krijgen, beginnen bij honderd procent, niet bij nul procent. Misschien kan u eens uitleggen hoe groot het percentage van het budget moet zijn waarover enkel politici van de meerderheidspartijen mogen beslissen. En waarom, dat zou ook fijn zijn. Net zoals bij overheidstransparantie zou de participatienorm voor budgettering volledig in het voordeel van de burger moeten zijn, waarbij de uitzonderingen duidelijk gestaafd moeten worden. Uw partijprogramma wordt dan relatief zinloos, dat is waar, maar dat is échte burgerparticipatie, meneer Schiltz.

Nog een laatste uitdaging, meneer Schiltz. Voor de Burgerlijst hebben we een 'Democratische Eed' ontwikkeld. U hebt nog voor de balie gestaan, dus u kent het concept van zo'n eed wel. Ook dokters leggen zo'n eed af, om zichzelf doorlopend aan een hoge standaard te kunnen afmeten. Waarom doen we dit niet voor kandidaat-politici? Als we het dramatische gebrek aan vertrouwen in politici willen verbeteren, kan het al een goede eerste stap zijn. Teken het, leg het thuis in een schuif, maar begin vooral te handelen naar wat er staat. Het zou goed zijn voor iedereen.

Burgerparticipatie is geen programmapunt. Het is een bittere noodzaak om uit het huidige vertrouwensdeficit te geraken. Burgers voelen zich overweldigend niet gerepresenteerd door politieke partijen. Dit terwijl de interesse in politieke onderwerpen nog nooit zo hoog lag. Dat politiek proberen recupereren voor electoraal gewin van je partij is, ten gronde, verfoeilijk. Doe dat toch niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234