Maandag 20/09/2021
Alain Gerlache. Beeld DM
Alain Gerlache.Beeld DM

ColumnAlain Gerlache

Brussel verbrusselt weer en dat is goed nieuws

Journalist Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit. Zijn column verschijnt op maandag.

Met enkele maanden tussentijd heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest opnieuw bewezen dat het, ondanks alle tegenwind, niet van plan is om af te wijken van zijn programma voor het milieu en de mobiliteit. Eind 2020 stuitte SmartMove, het plan voor intelligente kilometerheffing van de Brusselse minister van Mobiliteit Elke Van den Brandt (Groen), op fel verzet in Vlaanderen en Wallonië. Het was merkwaardig om te zien hoe vooraanstaande N-VA’ers het in het openbaar opnamen voor de ‘Vlaamse en Waalse pendelaars’! Na veel discussies stond het Overlegcomité eind mei toe dat het gewest verder werkte aan de juridische en technische aspecten waarmee de twee andere gewesten het moeilijk hebben. De Raad van State is om advies gevraagd. Het project gaat zijn gang.

Maar de Brusselse regering verliest geen tijd. Deze week heeft ze haar plan voorgesteld voor het uitbannen van fossiele brandstoffen voor de voertuigen in het gewest: 2030 voor de dieselmotoren, 2035 voor benzine, lpg en cng. Het routeplan van de regering omvat begeleidende maatregelen, ook voor de minderbedeelde bevolkingsgroepen en de bedrijven.

De oppositiepartijen zien het niet zitten en vinden dat er te veel wordt geïmproviseerd, terwijl de Belgische Petroleum Federatie over ‘ideologische maatregelen’ klaagt. In Waals-Brabant, waar veel pendelaars wonen, verwijt de federatie van de Parti Socialiste de Brusselse regering, geleid door een minister-president van de PS, Rudi Vervoort, dat ze doorzet zonder overleg te plegen met de andere gefedereerde entiteiten, “alsof ze alleen op haar onbewoonde eiland zit”.

De timing van de bekendmaking – toeval of tactiek? – komt goed uit. Ze geeft de Brusselse coalitie de kans om front te vormen, na haar nipte ontsnapping aan een regeringscrisis over het dragen van tekenen van geloofsovertuiging bij de MIVB. Maar deze twee a priori sterk verschillende dossiers hebben een punt gemeen: Brussel bepaalt voortaan zelf zijn beleidskeuzes, volgens zijn eigenheid en die van zijn inwoners. Wat mobiliteit en leefmilieu betreft kijkt het vandaag meer naar grote Europese steden als Londen of Rome dan naar het noorden of het zuiden van het land.

Het Brusselse plan wil vanaf 2030 een honderdtal vroegtijdige sterfgevallen per jaar voorkomen. Vlaanderen, met zijn PFOS-schandaal waarvan de gevolgen voor de gezondheid nog lang niet gekend zijn, kan Brussel moeilijk verwijten dat het zijn milieu- en gezondheidsproblemen onder ogen ziet en nu al voor oplossingen kiest, in plaats van straks met een ramp te moeten omgaan. Wat Wallonië betreft, dat heeft volgens zijn eigen minister van Leefmilieu, Philippe Henry (Ecolo), geen andere keuze dan “alternatieven voor de auto te vinden om naar Brussel te gaan”, door samen met het federale niveau het spoor te ontwikkelen.

Een ander opvallend gevolg van de verandering van de prioriteiten en de mentaliteit is dat de meeste Brusselse partijen hun standpunten over deze vraagstukken niet langer laten afhangen van de taal die ze spreken of de Gemeenschap waarvan ze deel uitmaken. Dat is vandaag de grootste troef van Brussel: de wil van veel Brusselaars met verschillende achtergronden om samen te werken aan de enorme uitdagingen in een metropool van de 21ste eeuw, zoals de luchtkwaliteit, de mobiliteit, de veiligheid of de inburgering.

Anderzijds hebben veel zwakten van de stad, zoals haar complexe politieke structuren, haar ontoereikende financiering of haar onevenwichtige onderwijs, een uit het verleden geërfde communautaire dimensie. Denk aan die controversiële slogan van de vorige eeuw: Brussel als une Région à part entière, een volwaardig Gewest. Een gruwel voor de Vlamingen, een noodzaak voor de Franstaligen. Of men het leuk vindt of niet, Brussel is nu een Région à part, een apart Gewest. Je zou zelfs kunnen spreken van een nieuwe “verbrusseling” van de hoofdstad, die niets meer te maken heeft met haar anarchistische ontwikkeling in de jaren 1960 en 1970 waarvan we nu nog de sporen zien. De huidige verbrusseling is de herovering van de stad door haar inwoners.

Er blijven natuurlijk nog veel problemen bestaan, van de financiering van het Gewest tot de toenemende verpaupering en het economische model voor de toekomst. Maar die problemen worden niet opgelost door achteruit te kijken. En ook niet door te vergeten dat Brussel als hoofdstad van het land alle Belgen moet blijven verwelkomen, misschien niet in hun auto maar in elk geval in hun taal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234