Dinsdag 15/10/2019

opinie

Boris Johnson: de anarcho-conservatief met lak aan alles

De Londense burgemeester Boris Johnson, met rugzak en fiets. Als het nee-kamp wint, bevindt Johnson zich opeens in poleposition voor de opvolging van premier Cameron. Beeld Carl Court / Getty Images

Bert Wagendorp is columnist bij de Volkskrant en oud-correspondent in Londen.

Boris Johnson, de burgemeester van Londen, gaat campagne voeren voor de brexit, het vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie. Dat brengt een brexit dichterbij en is een zware tegenvaller voor premier Cameron. Die dacht na vorige week dat hij het referendum van 23 juni met redelijk optimisme tegemoet kon zien, met de Britse uitzonderingspositie in de EU: not.

Je zou verwachten dat de mening van een burgemeester over zo'n grote kwestie er niet toe doet. Dat is ook zo, behalve wanneer de burgemeester Boris Johnson heet. Journalisten belegerden zondag zijn woning en The Guardian telde op de site af tot het moment waarop Boris had aangekondigd zijn besluit bekend te zullen maken: one hour to go! Om vijf uur liet Boris weten dat hij na héél lang nadenken tot het besluit was gekomen dat het land beter uit de EU kan stappen.

Correspondent van de Volkskrant Patrick van IJzendoorn schreef vorig jaar in een fraai portret dat Boris Johnson een "anarcho-conservatief" is, een merkwaardig en vermoedelijk typisch Brits politiek karakter, waarin "de dandy, de vroegoude heer en de satiricus" een heilige drie-eenheid hebben gevormd. De anarcho-conservatief heeft lak aan alles, inclusief het establishment waartoe hij zelf behoort. Het leven is een goede grap, maar het dient wel serieus te worden geleefd. Streven naar de macht is toegestaan, mits die voldoende wordt gerelativeerd.

Bert Wagendorp. Beeld Kick Smeets/Hollandse Hoogte

Over het algemeen kan het publiek de anarcho-conservatieve politicus wel waarderen. Valt er nog eens iets te lachen.

Boris Johnson is inderdaad een treffend specimen. In 1997 zat ik een keer naast hem aan tafel bij de Nederlandse ambassadeur in Londen. Johnson was een begin-dertiger en journalist van The Daily Telegraph, ik was correspondent van de Volkskrant. De lunch was georganiseerd voor Michiel Patijn, destijds staatssecretaris voor Europese Samenwerking.

Het voorgerecht was geserveerd en de ambassadeur had Patijn voorgesteld, waarna deze over de Europese samenwerking begon. Hij kwam na een minuut of tien net een beetje op stoom toen Boris plotseling zijn bestek neerlegde en opstond. Hij zei dat hij moest gaan. De ambassadeur informeerde of hij zich niet goed voelde, maar zijn gezondheid was in orde, verzekerde Boris ons. "Ik moet naar de kapper", zei hij. "Afspraak." Hierbij keek hij de staatssecretaris aan met de hooghartigheid van iemand die in de hogere arrogantie is getraind op Eton, een Oxfordse studentenclub en bij een beruchte 'diner club' als Bullingdon. Waarmee toevallig precies Boris Johnsons achtergrond is geschetst.

Johnson was toen al EU-verslaggever voor The Telegraph geweest in Brussel. Hij arriveerde er in 1989 en begon meteen stukken te schrijven die je eerder zou verwachten in de satirische rubriek van een studentenkrant dan als opening van een landelijk dagblad. Het hoogtepunt was een absurd verhaal over de Italiaanse condoomindustrie. Die zou volgens de Brusselse bureaucraten veel te kleine condooms produceren en dat mocht niet langer. Ook wilde de EU volgens Boris rechte bananen verplicht stellen. Johnsons krant had grote invloed en er zijn Britten die de diepe euroscepsis in hun land toeschrijven aan het zaad dat Boris destijds zaaide.

Mij verbaasde het niks dat Johnson zondag als brexit-aanhanger naar voren trad. Het was raar geweest als hij zich achter Cameron had geschaard. Voor Boris gaat het referendum overigens niet alleen over Europa. Als het nee-kamp wint, bevindt hij zich opeens in poleposition voor de opvolging van Cameron. Hij zette zondagmiddag alles op rood.

Ik hoop overigens dat Boris en Vote Leave winnen. De Britten hebben in Brussel nu ruim veertig jaar obstructie gepleegd, dat kunnen we niet nóg eens zo'n tijd van ze verlangen. Een nette scheiding en onder Prime Minister Boris terug naar de splendid isolation: iedereen gelukkig.

Boris Johnson. Beeld Photo News
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234