Zondag 27/11/2022

ColumnDe megastad

Bijna slachtoffer van het ‘sleepnet’ op het strand

Om de haverklap worden de stranden van Rio opgeschrikt door een ‘arrastão’, een massale rooftocht door ­jongeren uit de favela’s. Niet zelden worden de jochies zelf gemolesteerd door de ‘mannen met stokken’. Beeld Marcelo Carnaval/Associated Press
Om de haverklap worden de stranden van Rio opgeschrikt door een ‘arrastão’, een massale rooftocht door ­jongeren uit de favela’s. Niet zelden worden de jochies zelf gemolesteerd door de ‘mannen met stokken’.Beeld Marcelo Carnaval/Associated Press

Metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Correspondenten doen wekelijks verslag vanuit hun eigen megastad. Deze week: Wies Ubags in Brazilië.

Wies Ubags

Op een zonnige woensdagmiddag lagen we op het strand van Leme — naast het beroemde Copacabana — toen er opeens een woord door het zand echode: arrastão. Vliegensvlug sprongen we op, gristen alle spullen bij elkaar en begonnen te rennen richting de boulevard. Arrastão is de meest gevreesde roofpartij onder de strandgangers van Leme, Copacabana, Ipanema en Leblon — in Rio ook ‘de zuidzone’ genoemd. Zuid staat voor rijk in deze door grote ongelijkheid geplaagde stad.

Een arrastão is eigenlijk een sleepnet waarmee je vis vangt. De werkwijze op het strand is min of meer hetzelfde: een grote groep opgeschoten jochies uit de favela bestormt het strand. De knullen jatten alles wat ze te pakken kunnen krijgen van de overdonderde zonaanbidders. De kracht zit ’m in het aantal ‘vissers’ en de verrassing.

Mijn vrienden en ik hadden het geluk dat we werden gewaarschuwd en dat we niet veel bij ons hadden. Kennelijk hadden de jongens hun aanval een eindje van ons vandaan ingezet, en zo was er tijd voor de mensen om elkaar te waarschuwen en het op een lopen te zetten. We raakten niks kwijt. Maar het kan slechter aflopen, en als je pech hebt, verlaat je het strand met alleen nog je zwemkleren aan.

Uit welke favela de jongens komen, is niet helemaal duidelijk. Het gerucht wil dat de leiders van de drugsbendes in de aanpalende sloppenwijk Babilônia hebben bepaald dat niemand uit die wijk op het strand van Leme mensen mag beroven. Ongetwijfeld wonen er in Babilônia veel mensen die op het strand drank en eten verkopen. Zij hebben er alle belang bij dat de mensen blijven komen. Leme staat daardoor bekend als relatief veilig.

Feit is dat we onze vlucht staakten toen er mannen met stokken en honkbalknuppels richting de plaats des onheils kwamen gerend. Ik moest denken aan de Congolees Moïse Kaba­gambe, die met stokken en honkbalknuppels werd doodgeslagen toen hij op een ander strand in de wijk Barra da Tijuca bij een kiosk achterstallig loon ging vragen. De jongens van de arrastão zijn crimineeltjes in de dop, maar de straf die ze krijgen als de mannen met stokken hen te pakken krijgen, kan weleens veel erger zijn dan hun vergrijp.

Het leek erop dat door de actie van de mannen met de stokken het gevaar was gekeerd, dus we liepen terug naar onze plek, maar rust hadden we niet meer. Alle spullen staken we in onze tassen, en die legden we onder ons hoofd bij wijze van kussens. Als er vrienden de zee ingingen, zorgden we steeds dat er minstens twee bij de spullen bleven om de zaak te redden als ons toch nog een nieuwe golf knulletjes zou overspoelen. Ontspannen was het niet en toen het woord arrastão wéér over het strand echode, zetten we het opnieuw op een lopen en kleedden we ons pas aan bij een bankje op de boulevard.

Of het vals alarm was, weten we tot op de dag van vandaag niet, maar we wilden het risico niet nemen.

Ik hoop alleen dat de mannen met de stokken zich ingehouden hebben en de jongetjes niet te grazen hebben genomen, zoals de Congolees Moïse overkwam, die alleen het geld dat hem toebehoorde ging opeisen. Hij kan het niet meer navertellen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234